اثرات نانوپلاستیک پلی استایرن بر شاخص های بافت شناسی کبد و شاخصهای رشد و بقاء ماهی قزل آلای رنگینکمان (Oncorhynchus mykiss)
نویسندگان
1 استادیار گروه شیلات، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
2 دانشیار گروه علوم جانوری، دانشکدة زیست شناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 استاد گروه رزین و مواد افزودنی، پژوهشکدة علوم رنگ و تکنولوژی، تهران، ایران
4 فارغ التحصیل کارشناسی ارشد، گروه شیلات، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
5 دانشیار، گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
6 استاد گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
doi
10.22059/jfisheries.2024.360226.1389چکیده
علیرغم توسعة استفاده از نانوپلاستیک پلی استایرن در حوزههای مختلف نانوفناوری، محیطزیست و صنایع و با وجود احتمال راهیابی آن ها به بوم سازگان های آبی، اطلاعات موجود در ارتباط با نانوبوم سم شناسی آن در آبزیان هنوز بسیار محدود است. در تحقیق حاضر، به منظور سمیت سنجی، نانوپلاستیک پلی استایرن NPsPS از راه جیرة غذایی، در چهار تیمار با غلظتهای 0 (شاهد)، 1/1، 10 و 100 میلی گرم در هر کیلو غذا، به بدن بچه ماهیان قزل آلای رنگینکمان (Oncorhynchus mykiss)، در یک تیمار مزمن 28 روزه و پس از گذشت یک هفته دورة سازگاری، در سه تکرار (در هر تکرار از هر غلظت، 15 عدد بچه ماهی)، منتقل شد. نمونه گیری از ماهیان بسته به آزمون هدف، 24 ساعت پس از قطع غذا صورت پذیرفت. نتایج نشان دادند که در بالاترین غلظت تغذیه با نانوپلاستیک پلی استایرن، نرخ بقا (SR) کاهش معنی داری نسبت به سایر تیمارها داشت (0/05>P) ولی سایر شاخص های رشد تفاوت آماری معنیداری نشان ندادند (0/05<P). از منظر آسیب شناسی بافتی نانوپلاستیک پلیاستایرن در بافت کبد در تیمار 3 و 4، ماهیان قزل آلای رنگینکمان جراحاتی نظیر، واکوئولاسیون، نکروز، اتساع سینوزوئیدی و هسته پیکنوتیک مشاهده گردید. براساس نتایج بهدست آمده، اثرات منفی رهایش نانوپلاستیک پلی استایرن بر سلامت و ایمنی در سطح سلولی در بافت شناسی کبد در نمونة آبزی مورد مطالعه مشاهده شد. به صورت کلی این مطالعه نشان داد، ورود ذرات نانوپلاستیک از طریق لوله گوارش باعث تغییر در پارامترهای بافتشناسی کبد می شود. با این وجود مطالعات جامع تری در این زمینه مورد نیاز است.