فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رویکرد خودرومحوری شهرها در ایران در سال‌های اخیر باعث شده تا سهم شیوه‌های فعال سفر روزبه‌روز کمتر شود؛ در حالی‌که دوچرخه‌سواری به‌عنوان یک شیوه فعال سفر می‌تواند نقش مؤثری در جابه‌جایی‌های درون‌شهری ایفا کرده و از معایب شیوه‌های حمل‌ونقل موتوری بکاهد. از طرفی، شیوه‌های سفر فعال برای مسافت‌های کوتاه کاربردی‌تر بوده و در مسافت‌های طولانی از مطلوبیت کمتری برخوردار است. در این راستا، این مطالعه قصد دارد با استفاده از مدل انتخاب لوجیت دوگانه به بررسی عوامل مؤثر بر مطلوبیت و انتخاب شیوه سفر دوچرخه‌سواری در سفرهای خانه- مبنای کوتاه‌تر از سه کیلومتر در شهر قم بپردازد. برای انجام این مطالعه از یک نمونه، شامل 887 نفر از ساکنین شهر قم استفاده شده است. نتایج نشان داد که چهار دسته متغیر شامل ویژگی‌های اقتصادی- اجتماعی، ویژگی‌های سفر، عوامل محیطی و نظری در سطح معناداری 10 درصد بر انتخاب دوچرخه‌سواری در سفرهای کوتاه‌تر از سه کیلومتر اثرگذار است. مقادیر اثر حاشیه‌ای مشخص نمود که دسترسی‌ داشتن به دوچرخه مناسب می‌تواند تا 4/23 درصد احتمال انتخاب شیوه دوچرخه را افزایش دهد. همچنین، سفرها با اهداف تفریح و ورزش و دیدار آشنایان بیشترین پتانسیل برای دوچرخه‌سواری دارند. نتایج همچنین نشان داد افرادی که در خارج از محدوده مرکزی شهر زندگی می‌کنند به احتمال بیشتری در سفرهای زیر سه کیلومتر دوچرخه‌سواری می‌کنند. همچنین، تراکم بیشتر جمعیت ساکن و بوستان‌ها در شعاع 800 متری اطراف محل زندگی و داشتن تجربه تصادف با دوچرخه به ترتیب با علامت مثبت و منفی بر احتمال انتخاب دوچرخه‌سواری اثرگذار هستند.