فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مشروعیت دولت‌ها مسئله‌ای از گذشته تا به امروز برای حکمرانان در ایران است. مشروعیت برای همه دولت‌ها امری نسبی است و هیچ دولتی مشروعیت تام و مطلق نداشته و نخواهد داشت. بسیاری از دولت‌ها در ایران نیز با مسئله مشروعیت دست‌به‌گریبان شده و حتی در این امر دچار بحران نیز شده‌اند. دولت نادرشاه باوجود قدرت نظامی قاهره آن و پیروزی بر دشمنان اشغالگر از بدو تأسیس سلسله افشاری با مسئله مشروعیت مواجه شد و در طی زمان این مسئله تبدیل به بحران مشروعیت شد. این مقاله با استفاده از روش تاریخی به دنبال پاسخ به این پرسش است که علل و زمینه‌های بحران مشروعیت دولت نادری چه بود و واکنش نادر در مقابل این بحران چه بوده است؟ یافته‌های پژوهش بر آن است دو گونه علل و زمینه‌های خاستگاهی و کارکردی باعث ایجاد مشکل و سپس بحران در مشروعیت دولت نادری شدند. از منظر خاستگاهی وجود مشروعیت ریشه‌دار رقیب و فقدان مشروعیت تباری از چالش‌هایی بودند که همواره نادر با آنها دست‌به‌گریبان بود. طبق یافته پژوهش حاضر، مشروعیت کارکردی عوامل به‌مراتب مهم‌تری بودند که زمینه فرسایش مشروعیت و بحرانی ساختن آن را موجب شدند. عملکرد مبتنی بر جباریت، ناکارآمدی و کژکارکردی دولت، بحران در هویت و مشارکت، تلاش برای دگرگون‌سازی مبانی مشروعیت مذهبی و گسست رابطه دانش-قدرت در مشروعیت‌سازی از علل اصلی پیدایش بحران در مشروعیت دولت نادری بود.