بررسی روند تغییرات صید و الگوی رشد تاس ماهی ایرانی (Acipenser persicus Borodin, 1897) در سه دهه از زیست این گونه در آب های حوضة جنوبی دریای خزر
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه شیلات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس، ایران
2 دانشیار گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گنبدکاووس، گنبدکاووس، ایران
3 دکتری شیلات، سازمان شیلات ایران، اداره کل شیلات هرمزگان، بندرعباس، ایران
4 دانشیار گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گنبدکاووس، گنبدکاووس، ایران
5 استادیار گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گنبدکاووس، گنبدکاووس، ایران
6 دکتری شیلات، مدیریت امور ماهیان خاویاری گلستان، شرکت مادر تخصصی خدمات کشاورزی، گرگان، ایران
doi
10.22059/jfisheries.2023.356565.1373چکیده
مطالعة حاضر با هدف بررسی تنوع پذیری الگوی رشد و فراوانی تاسماهی ایرانی (Acipenser persicus) براساس داده های صید در آب های حوضة جنوبی دریای خزر طی یک دورة 27 ساله (1397–1370) انجام. در این پژوهش، 72704 قطعه تاسماهی ایرانی به تفکیک جنسیت (نر، ماده و جمعیت)، زمان (سال) و مکان (آب های سواحل استان های گیلان، مازندران و گلستان) مورد بررسی قرار گرفت. بیشترین میزان صید این گونه در سال 1370 (6038 قطعه) و کمترین میزان صید آن نیز در سال 1397 (292 قطعه) ثبت شد. استان گلستان بیشترین تعداد صید (30851 قطعه) و استان گیلان کمترین مقدار صید (11129 قطعه) را داشت. بیشینة طول چنگالی این گونه در سال 1385 با 240 سانتی متر ثبت گردید. نتایج نشان داد بیشترین میانگین طول چنگالی در سال 1386 و 1389 با 151 سانتی متر و بیشترین میانگین وزن کل در سال 1372، 1373، 1375، 1376 و 1386 با 26000 گرم مشاهده شد. همچنین کمترین میانگین طول چنگالی در سال 1397 با 139 سانتیمتر و کمترین میانگین وزن کل در سال های 1389 و 1391 با 600 گرم به دست آمد. دامنة طولی 148-136 و 160-148 سانتی متر در جنس نر و ماده به ترتیب بیشترین فراوانی طولی را بهخود اختصاص دادند. جنس ماده بیشترین و کمترین میزان صید را به ترتیب در سال 1370 و 1397 و جنس نر بیشترین و کمترین میزان صید را در سال 1370 و سال 1393 بهخود اختصاص دادند. جمعیت جنس ماده نسبت به جنس نر تا سال 1391 بیشتر بود و بعد از آن، این نسبت معکوس شد. ضریب آلومتری رشد bدر این سال ها بین 1/03 تا 3/49 متغییر بود، الگوی رشد غالباً در دهة 70 آلومتریک مثبت و در دهة 80 ایزومتریک و آلومتریک منفی و در دهة 90 آلومتریک منفی بود. ضریب وضعیت برای این گونه نیز در طی این سال ها بین 0/61 الی 0/8 متغییر بود و میانگین ضریب وضعیت برای جمعیت کل 0/72 بود. به طور کلی در یک دورة 27 ساله میزان صید تاسماهی ایرانی در سواحل جنوبی دریای خزر کاهش بیش از 95 درصدی داشت.