فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر با تکیه بر چارچوب نظری گئورگ زیمل و مفاهیمی چون اقتصاد پولی، مصرف، کار زنان، قناعت، ولخرجی و ازدواج برای پول، به تحلیل نقش زنان شهری دوره‌ی قاجار در مدیریت اقتصادی خانواده می‌پردازد. این پژوهش با تمرکز بر روزنامه‌های منتشرشده در ایران بین سال‌های ۱۳۱۹ تا ۱۳۴۳ هجری قمری، جامعه‌ی شهری قاجار را بررسی می‌کند. زنان دوره‌ی قاجار به سه گروه شهری، روستایی و ایلیاتی تقسیم می‌شدند که هر یک نقش متفاوتی در اقتصاد خانواده ایفا می‌کردند؛ در حالی که زنان روستایی و ایلیاتی مشارکت مستقیم‌تری در تولید و درآمد خانوار داشتند، نقش زنان شهری عمدتاً مدیریتی و نظارتی و در چارچوب مصرف و سامان‌دهی اقتصاد خانه تعریف می‌شد.روزنامه­های آن دوره نمایانگر نگرش جامعه نسبت به تغییر و ارتقای نقش زنان شهری در اقتصاد خانواده هستند. این روزنامه­­ها با نقد ولخرجی و ترجیح کالاهای وارداتی، زنان را به قناعت ترغیب و نقش جدیدی برای آنان تعریف می­کردند. همچنین تشویق به کسب درآمد از طریق آموزش هنرهای دستی و کارخانه­های مختص زنان، راهکارهایی برای توانمندسازی اقتصادی مطرح شدند. روزنامه­ها همچنین به پیامدهای اجتماعی بیکاری و فقدان فرصت­های شغلی برای زنان اشاره کرده و ارتباط آن را با رفتارهای خلاف هنجار بررسی کردند که این موضوع یکی از شیوه­های انتقادی بود که توسط روزنامه ها به طور مداوم پیگیری می­شد. پژوهش با رویکرد توصیفی- تحلیلی با تحلیل محتوای کیفی روزنامه­ها و استفاده از منابع کتابخانه­ای، به این پرسش پاسخ می­دهد چگونه زنان شهری در مدیریت اقتصادی خانواده نقش ایفا کردند و روزنامه­ها چه نگرشی نسبت به این نقش داشتند. یافته­ها نشان می­دهد روزنامه­ها در تغییر نگرش سنتی نسبت به نقش اقتصادی زنان شهری فعال بودند و آنان را به استقلال نسبی اقتصادی، تصمیم­گیری در ازدواج و حفظ کرامت فردی تشویق می­کردند؛ موضوعی که با مؤلفه‌های اقتصاد پولی و مصرف در نظریه‌ی زیمل قابل تبیین است.