فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سرب یکی از فلزات سنگین با اثر سمی است که در آب‌های داخلی و مخازن پرورشی یافت می‌شود و می‌تواند باعث ایجاد عفونت و بیماری‌هایی در آبزیان و انسان گردد. هدف از انجام این مطالعه بررسی اثر فلز سرب در بچه ماهی نورس قزل‌آلای رنگین‌کمان (Oncorhynchus mykiss) و اثر آن بر بیان ژن‌های مرتبط با ایمنی (MHC I، IL-6، TNFα) و ژن پروتئین شوک حرارتی (HSP70) است. پس از تکثیر و پرورش ماهیان در آب فاقد سرب، بچه ماهی های نورس نیم گرمی در سه تیمار مختلف سرب کلرید (PbCl2) با غلطت‌های (0/25 و 0/5 و ۱) میکرو مول بر لیتر و گروه شاهد در سه تکرار (35 قطعه بچه ماهی در هر تکرار) به‌مدت 96 ساعت در معرض قرار گرفتند. سپس نمونه‌های تصادفی در ازت مایع منجمد شد و برای آزمایش بیان ژن استفاده شدند. آزمایش بیان ژن با روش Real-time PCR و با آغازگر اختصاصی انجام شد. نتایج تحلیل داده‌ها و منحنی‌های تکثیر و ذوب نشان داد که ژن پروتئین شوک حرارتی HSP70 در دو غلظت 0/25 و یک میکرومول بر لیتر، تغییرات معنی‌داری دارد (0.05>P) و منحنی U شکل برعکس نشان داد که احتمالاً این امر به‌دلیل اثر هورموزیس سرب است. بیان ژن‌های اینترلوکین شش و MHC I در تیمار با غلظت 1 افزایش معنی‌دار داشت (0.05>P)، همچنین ژن  TNFα نیز بر خلاف HSP70  افزایش داشت که نشان‌دهنده  منحنی U شکل و احتمالاً اثر هورموزیس عادی است. نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد که سرب حتی در غلظت‌های در حدود آب آشامیدنی می‌توانند باعث تغییر بیان ژن‌های ناشی از تنش و شاخص‌‌های مرتبط با ایمنی گردد و اثرات آن صرفاً به مسمومیت ختم نخواهد شد.