بررسی اثر حفاظت فراسرد بر شاخص‌های رشد و ترکیب بیوشیمیایی ریزجلبک Chaetoceros calcitrans

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 استادگروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

3 استادیار پژوهشی ایستگاه تحقیقات نرمتنان خلیج فارس، پژوهشکده اکولوژی خلیج فارس و دریای عمان، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرلنگه، ایران

doi
10.22059/jfisheries.2023.358465.1383
چکیده

در این مطالعه به‌منظور ارزیابی امکان نگهداری ریزجلبک کتوسروس Chaetoceros calcitrans در شرایط فراسرد، 4 عامل محافظت کنندة سرمایی دی‌ متیل سولفوکساید (DMSO)، متانول (ME)، گلیسرول (GL) و اتیلن گلیکول (ET)، هر یک با غلظت‌های مختلف (2/5، 5، 10، 15، 20، 25 درصد (حجم/حجم)،  به‌عنوان تیمارهای آزمایشی در نظر گرفته شد و نمونه‌های ریزجلبکی پس از آماده‌سازی به‌مدت 30 روز در دمای 196- درجة سانتی‌گراد قرار داده شد. در ادامه، به‌منظور تعیین بهترین تیمارها کشت مجدد ریزجلبک انجام و عملکرد رشد، ترکیب بیوشیمیایی و پروفیل اسید چرب مورد سنجش قرار گرفت. از 24 تیمار مورد آزمایش، در 15 تیمار پس از خروج از حالت انجماد رشد مجدد سلول‌ها مشاهده شد. بیشترین میزان تراکم نهایی (106×4/13 سلول در میلی‌لیتر) در بین تیمارهای آزمایشی در تیمار DMSO15 مشاهده شد. شاخص بقا در تیمارهایی که پس از انجماد‌زدایی رشد مجدد سلول‌ها در آن‌ها مشاهده شد در دامنه‌ای بین 8/26 تا 28/19 درصد قرار داشت. بیشترین میزان زنده‌مانی به‌ترتیب در تیمارهای DMSO15، DMSO10 و ME15 ثبت شد. سنجش ترکیب بیوشیمیایی نشان داد که تنها در شاخص چربی اندازه‌گیری شده در تیمارهای آزمایشی نسبت به گروه شاهد افزایش معنی‌دار مشاهده شد (0/05>P). سنجش پروفیل اسیدهای چرب نیز هیچ گونه اختلاف معنی‌داری بین تیمارها نشان نداد. نتایج حاصل از پژوهش حاضر نشان داد که حفاظت فراسرد ریزجلبک کتوسروس در شرایطی می‌تواند موفقیت‌آمیز باشد که از DMSO در سطح 5 تا 15 درصد و یا ME در سطح 10 تا 15 درصد به‌عنوان عامل محافظت‌کنندة سرمایی استفاده شود، و مناسب‌ترین نتایج نیز در زمان استفاده از DMSO در سطح 15 درصد به‌دست آمد.