ارزیابی و مدیریت ریسک پروژه های تونلزنی از دیدگاه مخاطرات ژئوتکنیکی با استفاده از روش تحلیل درخت خطا: مطالعه موردی
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد استخراج معدن، دانشگاه صنعتی امیرکبیر
2 استاد، دانشکده مهندسی معدن، دانشگاه صنعتی امیرکبیر.
3 دانشجوی دکتری مهندسی استخراج معدن، دانشگاه یزد.
4 دانشیار، دانشکده مهندسی معدن، دانشگاه صنعتی ارومیه.
doi
10.22091/cer.2020.5388.1200چکیده
ارزیابی و مدیریت ریسک پروژههای تونلزنی از دیدگاه مخاطرات ژئوتکنیکی، یکی از گامهای مهم و ضروری در طراحی و اجرا میباشد. قطعه دوم تونل امامزاده هاشم، یکی از طرحهای بزرگ عمرانی در کشور محسوب میشود که به دلیل ساختار بد زمینشناسی و شرایط نامناسب ژئوتکنیکی در مسیر حفر تونل، طراحی این پروژه را با چالشهای جدی روبهرو کرده است. در پژوهش حاضر، تلاش شده است تا پس از بررسی و انجام مطالعات زمینشناسی و ژئوتکنیکی در طول مسیر حفر تونل، میزان ریسک کلی طرح با استفاده از تحلیل درخت خطا مورد بررسی قرار گیرد. در طول انجام پژوهش، چهار مخاطره شامل آسیب به پرسنل، سیستم نگهداری، ماشین حفاری و انحراف از مسیر حفر با توجه مخاطرات ژئوتکنیکی محتمل در مسیر حفاری شامل برخورد با نواحی گسله و خردشده، مچالهشوندگی، هجوم آب و ناپایداری تونل مورد بررسی قرار گرفت. آسیب به دستگاه حفاری و آسیب به سیستم نگهداری با اعداد ریسک ۵۳۰۴ و ۵۲۳۰ بهعنوان حوادث پرخطر بهوجودآورنده ریسک کلی پروژه شناسایی شدند. مخاطرات ناشی از حضور گسل در منطقه و مچالهشوندگی دارای بیشترین احتمال وقوع برابر با 20 درصد هستند. نتایج حاصل از بررسیها حاکی از ریسک بالای پروژه، نشانگر این واقعیت است که نیاز به انجام اقدامات کنترلی و کاهنده به منظور کاهش ریسک، ضروری میباشد. پس از انجام اقدامات کاهنده و کاهش احتمال وقوع مخاطرات، مقدار ریسک کلی پروژه از محدوده ریسک به محدوده بیخطر (برابر با ۲۷۱) تقلیل پیدا کرد.
