ارزیابی وضعیت بهره‌برداری و برآورد شاخص‌های طولی جهت مدیریت صید میگوی سرتیز (Metapenaeus affinis) با استفاده از مدل LBB در آب‌های شمال غربی خلیج فارس

نویسندگان

1 استادیار گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی دریا، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران

2 استادیار گروه تولید و بهره‌برداری، دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی دریا، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران

doi
10.22059/jfisheries.2023.353197.1359
چکیده

از لحاظ میزان صید، میگوی سرتیز (Metapenaeus affinis) رتبة اول را در آب‌های استان خوزستان به‌خود اختصاص می‌دهد که امرار معاش و اقتصاد جوامع صیادان محلی این استان به آن وابسته است. بدین‌منظور در این مطالعه از مدل LBB به‌عنوان یک راهکار جدید و قوی مبتنی بر داده‌های طول جهت تعیین وضعیت بهره‌‌برداری و به‌دست آوردن شاخص ­های طولی برای مدیریت صید میگوی سفید سرتیز در آب‌های ساحلی استان خوزستان طی سال 1400 استفاده شد. با توجه به برآورد B/BMSY ذخیرة میگوی سرتیز برابر با 1/3 بیانگر آن است که ذخیرة این میگو در وضعیت نسبتاً سالم، اما در مرز صید بی‌رویه قرار دارد. مقادیر F/M (نقطة مرجع کمتر از 1) و B/B0 (نقطة مرجع 0/5-0/4) نیز این مورد را تأیید می‌کنند. مقدار B/B0 برابر با 0/47 تخمین زده شد که بیانگر آن است که میزان نرخ تخلیه از ذخیره 53 درصد بوده است. همچنین نسبت‌های F/M، M/K،  F/Kو Z/K به‌ترتیب برابر 0/65، 1/7، 1/11 و 2/81 برآورد شدند. مقادیر طول در اولین صید (Lc)، طول بهینه در اولین صید (Lc-opt) و طول بهینة صید (Lopt) براساس طول کاراپاس به‌ترتیب 24/13، 24/0 و 30/0 میلی‌متر به‌دست آمد. در این مطالعه نسبت Lc/Lc-opt بزرگتر از 1 و شاخص‌های Lmax5%/Linf یاL95%/Linf  بزرگتر یا تقریباً برابر با 0/8 محاسبه شد. با این حال مقادیر نسبت‌هایLmean/Lopt  و Lmean/LF=M تقریباً کمتر از 1 به‌دست آمد که نشان داد که برداشت بهینه انجام نمی‌شود. بنابراین با توجه به یافته ­های این تحقیق، اگرچه ذخیرة میگوی سفید سرتیز در وضعیت سالمی قرار دارد اما برای داشتن حداکثر زیست‌تودة کوهورت و جلوگیری از بهره‌برداری بی رویة این گونه در دراز مدت باید رویکرد مناسب مدیریتی براساس شاخص ­های مهم طولی اتخاذ گردد.