فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این مطالعه به‌منظور بررسی و مقایسة اثر گل میخک، مادة شیمیایی پروپوفول و روش الکتریکی بر مدت زمان و بازگشت از بیهوشی و تأثیر آن بر برخی پاسخ‌های ایمنی و فیزیولوژیک فیل ماهی (Huso huso) انجام گرفت. بدین‌منظور، 270 قطعه فیل ماهی در 12 عدد ونیرو به‌صورت کاملاً تصادفی ذخیره‌سازی شدند. به‌منظور القای بیهوشی در ماهیان، حمام 300 میلی‌گرم در لیتر پودر گل میخک، 5 میلی‌گرم در لیتر پروپوفول و دستگاه الکتروشوکر در نظر گرفته شد. در هر تیمار بلافاصله پس از رسیدن ماهیان به مرحلة بیهوشی، مدت زمان بیهوشی و زمان بازگشت از آن به‌طور جداگانه ثبت و با هم مقایسه شدند. همچنین برای بررسی اثرات بیهوشی بر ماهی، شاخص‌های خونی (شمارش گلبول قرمز، شمارش گلبول سفید‌، غلظت هموگلوبین و درصد‌‌ هماتوکریت)، شاخص‌های ایمنی (لیزوزیم و فعالیت همولیتیک کمپلمان) و شاخص استرس (گلوگز و کورتیزول) در تیمارها مورد ارزیابی قرار گرفت. در بررسی شاخص های هماتولوژی، بیشترین میزان هموگلوبین در تیمار الکتروشوکر مشاهده شد که تفاوت معنی­داری را با سایر تیمارها داشت و کمترین آن مربوط به تیمار پودر گل میخک بود (0/05>P). بیشترین مقدار هماتوکریت در تیمار الکتروشوکر و کمترین آن در تیمارهای پروپوفول و پودر گل میخک مشاهده شد (0/05>P). نتایج شاخص‌های ایمنی نشان داد بیشترین میزان لیزوزیم و فعالیت کمپلمان ACH50 در تیمار الکتروشوکر و کمترین آن مربوط به تیمار پروپوفول و پودر گل میخک بود (0/05>P). همچنین نتایج شاخص‌های استرس حاکی از آن بود که بیشترین مقدار گلوگز و کورتیزول در تیمار گل میخک و کمترین آن نیز در تیمار الکتروشوکر اندازه ­گیری شد. نتایج این تحقیق با توجه به شاخص‌های ایمنی و استرس وارد شده به ماهی نشان داد که بیهوشی فیل ماهی با روش الکتریکی بهتر از روش گل میخک و پروپوفول بود. از این رو بیهوشی الکتریکی که روشی سریع، ارزان و سازگار با محیط زیست است می‌تواند جایگزین مناسبی برای بیهوشی با مواد شیمیایی باشد.