اثر خوراک آلوده به سطوح مختلف آفلاتوکسین ب1 و زیرالنون بر عملکرد رشد و آسیب شناسی بافت روده و آبشش ماهی قرمز (Carassius auratus)

نویسندگان

1 دانشیار گروه شیلات و آبزیان، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

2 دانشیار گروه شیلات و آبزیان، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

3 دانشجوی دکتری گروه شیلات و آبزیان، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

4 دانشیار گروه مهندسی منابع طبیعی و محیط زیست، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

5 دانشیار گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

doi
10.22059/jfisheries.2023.353623.1363
چکیده

در این مطالعه اثر آفلاتوکسین B1 (AFB1) و زیرالنون (ZEA) خوراک روی ماهی قرمز، Carassius auratus، مورد بررسی قرار گرفت. در مجموع تعداد 540 قطعه ماهی قرمز انگشت‌قد با میانگین وزنی 0/12±6/25 گرم به‌صورت تصادفی در قالب 9 تیمار آزمایشی با 3 تکرار با جیره­ های غذایی آزمایشی شامل سه سطح AFB1 (0، 50 و 100ppb) و سه سطح  ZEA (0، 500 و 1000ppb) به مدت 60 روز مورد آزمایش قرار گرفتند. شاخص ­های رشد و تغذیه و همچنین آسیب­­ های بافتی وارد بر آبشش و روده مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که آلودگی خوراک با AFB1 و ZEA باعث کاهش عملکرد رشد و شاخص‌های تغذیه‌ای گروه‌های آزمایشی شد؛ بیشترین و کمترین میزان ضریب رشد حرارتی (TGC)، وزن نهایی بدن (FBW)، افزایش وزن بدن (WG) و ضریب رشد روزانه (DGC) به‌ترتیب متعلق به گروه کنترل و AFB50ZEA1000 بود (0/05>P). اگرچه شاخص‌های تغذیه­ ای، از جمله نسبت بازدة پروتئین (PER)، ارزش پروتئین تولیدی (PPV) و بازدة چربی (LER) در بین گروه‌های آزمایشی مختلف تفاوت معنی ­داری نداشتند (0/05<P)، اما ماهی‌های تغذیه شده با خوراک حاوی 500ppb  ZEA کمترین مقدار LPV را داشتند (0/05>P). همچنین بیشترین میزان التهاب بافت روده (0/75±4/0) و نکروز (0/75±4/0) در گروه AFB100 ZEA500 مشاهده شد (0/05>P). همچنین، استفادة همزمان از AFB1 و ZEA در جیرة غذایی شدت آسیب‌های بافتی شامل اتصال رشته ­های آبششی، هایپرپلازی، احتقان و خونریزی را تقریباً در تمامی تیمارهای حاوی AFB1 و ZEA افزایش داد (0/05>P). بنابراین، خوراک حاوی AFB1 و ZEA می­ تواند سبب کاهش شاخص‌های عملکرد رشد ماهی حتی در غلظت‌هایی کمتر از سطوح امن توصیه شده برای آبزیان گردد. به‌عبارتی باید در مورد آستانة ایمن مایکوتوکسین­ ها در خوراک از نظر سلامتی و عملکرد ماهی تجدید نظر شود.