بررسی تأثیر سینامالدهید روی عوارض ناشی از اکسیدروی (ZnO) در آبشش ماهی کپور معمولی (Cyprinus carpio)

نویسندگان

1 دانش‌آموخته دکتری دامپزشکی، دانشگاه آزاد واحد بابل، بابل، ایران

2 استادیار گروه پاتولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه آزاد واحد بابل، بابل، ایران

3 استادیار گروه زیست دریا، دانشکده علوم دریایی و محیطی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

doi
10.22059/jfisheries.2023.353163.1358
چکیده

امروزه استفاده از گیاهان به‌عنوان یکی از راه ­های درمانی آلودگی با فلزات سنگین بسیار مورد توجه قرار گرفته است. دارچین از جمله گیاهانی است که دارای خواص درمانی بسیاری است که این خواص به علت مواد مؤثر موجود در آن است. یکی از مهمترین مواد مؤثر دارچین سینامالدهید است. در مطالعة حاضر اثر درمانی سینامالدهید بر ضایعات ناشی از اکسید روی (ZnO) در آبشش ماهی کپور معمولی (Cyprinus carpio) مورد بررسی قرار گرفت. ماهی‌های کپور معمولی در 5 گروه با سه تکرار تقسیم شدند. گروه 1 به‌عنوان شاهد در نظر گرفته شد، گروه 2 در معرض 3 میلی‌گرم در لیتر اکسید روی قرار گرفت و گروه‌های 3، 4 و 5 علاوه بر دریافت اکسید روی به‌ترتیب غلظت‌های 3/6، 7/2 و 10/8 میلی‌گرم سینامالدهید را در 100 گرم غذا به‌صورت خوراکی به‌مدت 45 روز دریافت کردند. سپس از هر گروه 6 ماهی به‌طور تصادفی جدا و از آبشش ماهی‌ها نمونه‌‌برداری شد. در این مطالعه بیشترین میزان غلظت روی، کمترین مقدار فعالیت کل آنتی‌اکسیدانی و بیشترین مقدار شاخص پراکسیداسیون لیپید در گروه 2 مشاهده شد. همچنین شدیدترین آسیب در گروه 2 به‌صورت هیپرپلازی سلول‌های بافت پوششی، اتصال، آتروفی و تخریب تیغه‌های آبششی ثانویه، پرخونی، تلنژکتازی و نفوذ سلول‌های آماسی مشاهده گردید. در گروه‌های درمانی با افزایش میزان دریافت سینامالدهید غلظت روی، علایم آسیب‌شناسی بافت و مقدار شاخص پراکسیداسیون لیپید کاهش و مقدار فعالیت کل آنتی‌اکسیدانی افزایش پیدا کردند. نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد سینامالدهید در مقابل عوارض ناشی از اکسید روی تأثیر حفاظتی و درمانی دارد. بیشترین اثر حفاظتی در گروه 5 به‌صورت کاهش تجمع زیستی روی، بهبود علایم آسیب‌شناسی بافتی ناشی از روی، کاهش مقدار شاخص پراکسیداسیون لیپید و افزایش مقدار فعالیت کل آنتی‌اکسیدانی مشاهده گردید.