مطالعة اثر آزادسازی تجاری بر میزان صید آبزیان در خلیجفارس
نویسندگان
1 استاد گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
3 دکترای اقتصاد کشاورزی، وزارت جهاد کشاورزی، تهران، ایران
doi
10.22059/jfisheries.2023.350955.1349چکیده
بخش شیلات بهلحاظ دارا بودن قابلیتها و ظرفیتها بهعنوان یکی از بخشهای عمدة اقتصادی کشور، تحت تأثیر سیاستها و تصمیمهای کلان اقتصادی دارد. سیاست آزادسازی تجاری از جمله سیاستهایی است که با برقرار شدن قیمت کالاها و خدمات در سطح طبیعی خود و تأمین درآمدهای ارزی برای سرمایهگذاری در فناوریهای نوین، موجب تغییر الگوهای استفاده از نهادههای تولیدی و تغیر روشهای صید میشود، که این تغیرات بهویژه از نظر پایداری ذخایر و صید بیرویه، اهمیت بسیاری دارد. اگرچه آزادسازی تجاری ممکن است رفاه یک کشور را افزایش دهد، اما تأثیر خاص آن بر صنعت ماهیگیری کشور بهخوبی مورد مطالعه قرار نگرفته است؛ بنابراین در این مطالعه اثر آزادسازی تجاری بر میزان صید در صنعت شیلات جنوب با استفاده از روشهای رگرسیونی، در دورة 1398-1370مورد بررسی قرار گرفت. بدینمنظور عوامل مؤثر بر صید بررسی شد و شاخص ادغام تجارت بینالمللی بهعنوان معیار آزادسازی تجاری محاسبه و در الگو وارد شد. بعد از برآورد و انتخاب فرم تابع صید مناسب، نتایج حاصل از الگوی صید نشان داد که متغیرهای شناور، صیادان، قیمت و صید دورة قبل اثر مثبت و معنیداری دارند.در حالیکه بر خلاف انتظار متغیر آزادسازی اثر معنیداری بر میزان صید ندارد. البته با توجه به ورود تجهیزات و افزایش قایقهای صیادی در چند سال اخیر و راهیابی محصولات شیلات جنوب به بازارهای جهانی و بهدنبال آن رشد چشمگیر صادرات، انتظار میرود در سالهای آتی میزان صید نیز در اثر آزادسازی تجاری افزایش یابد. بنابراین، با اجرای برنامههای مدیریت پایدار و افزایش تولید از طریق تخصصگرایی و مزیت نسبی، میتوان از منافع تجارت سود برد؛ بهگونهای که پایداری منابع در بلندمدت حفظ شود.
