واکاوی دلایل تاخیر از دیدگاه مدیریت ریسک در مرحله اجرای پروژه‌های راه‌سازی (مطالعه موردی: محور گرمسار-سیمین دشت)

نویسندگان

1 دانشیار گروه مکانیک-انرژی، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز ، تهران، ایران.

2 استادیار گروه عمران-راه و ترابری ، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب، تهران، ایران.

3 دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز، تهران، ایران.

4 استادیار گروه عمران-مهندسی و مدیریت ساخت، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز، تهران، ایران.

5 استادیار گروه عمران-مهندسی و مدیریت ساخت، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز، تهران، ایران.

doi
10.22091/cer.2020.5274.1196
چکیده

مسئله تأخیر در پروژه‌های راه‌سازی یکی از رایج‌ترین مشکلات است. باتوجه به اهمیت تأخیر و عوامل افزایش‌دهنده‌ زمان بیش از مقدار پیش‌بینی شده، بررسی و آنالیز عوامل آن امری لازم و ضروری است. در این مقاله شناسایی، اولویت‌بندی کیفی و کمّی تأخیرات مرحله ساخت پروژه‌های راه‌سازی از دیدگاه مدیریت ریسک در محور گرمسار- سیمین دشت مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفته است. شناسایی ریسک‌ها با تکنیک مصاحبه‌های ساختاریافته، اولویت‌بندی کیفی ریسک‌ها با نظرسنجی از خبرگان و اولویت‌بندی کمّی ریسک‌ها با تکنیک فرآیند تحلیل سلسله مراتبی انجام شده است. خروجی آن، اولویت‌بندی کیفی ریسک‌های تأخیر با نمودار علت و معلولی (ایشیکاوا) و رتبه‌بندی کمّی ریسک‌ها با نرم‌افزار Expert Choice می‌باشد. براساس رتبه‌بندی کمی، در میان معیارهای اصلی به ترتیب، مشکلات مالی و اعتباری، تملک اراضی، مشکلات مدیریتی، مشکلات فنی و حوادث طبیعی دارای بیش‌ترین ریسک می‌باشند. در میان زیر معیارهای ریسک تخصیص ناقص، قیمت زمین، باغات، مطالعات امکان‌سنجی ناقص، برنامه زمان‌بندی نادرست، اعتبارات استانی، عدم واریزی پولی، مناطق مسکونی، مناطق تجاری، توافق با منابع طبیعی، توافق با محیط‌زیست، سیل، تخمین اولیه کم، اعتبارات ملی، مناطق صنعتی، نامساعد بودن شرایط جوی، عملیات خاکی، مشکلات آسفالت، بیمه حوادث دارای اولویت می‌باشند. در نهایت، تحلیل معیارهای بحرانی انجام شده و راه‌کارهایی جهت کاهش یا رفع اثر این تأخیرات در پروژه‌های راه‌سازی ارائه شده است.