تنوع ریختی جمعیتهای کفال پوزه باریک Chelon saliens (Risso, 1810) در بخش جنوبی حوضه دریای خزر با استفاده ازروش ریختسنجی هندسی
نویسندگان
1 دانشیار پژوهشکده آبزیپروری آبهای داخلی، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرانزلی، ایران
2 دانشجوی دکتری گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
3 دانشجوی دکتری گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
4 استادیار پژوهشی، پژوهشکده آبزی پروری آبهای داخلی، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرانزلی
5 دانشیار گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
6 دانشجوی دکتری گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
doi
10.22059/jfisheries.2023.91487چکیده
مطالعه و بررسی گونههای غیر بومی در راستای حفاظت از ذخایر سایر گونهها حائز اهمیت است. این مطالعه، بهمنظور بررسی تغییرات ریختی جمعیتهای ماهی کفال پوزه باریک (Chelon saliens) از حوضة جنوبی دریای خزر بهاجرا درآمد، بدینمنظور، در طی سالهای 1400-1399 با استفاده از تور پره، تعداد 238 قطعه از 7 ساحل مختلف شامل آستارا (35 نمونه)، تالش (45 نمونه)، بندر انزلی (50 نمونه)، کیاشهر (33 نمونه)، لنگرود (15 نمونه)، چابکسر (40 نمونه) و ساری (13 نمونه) صید شدند. پس از عکسبرداری از سمت جانبی نمونهها، تعداد 14 نقطه لندمارک روی تصاویر دوبعدی نمونهها تعریف و رقومیسازی شد. دادههای حاصل از شکل بدن پس از آنالیز پروکراست، با استفاده از آنالیزهای آماری از جمله تحلیل مولفههای اصلی (PCA)، تحلیل همبستگی کانونی (CVA) و تحلیل خوشهای (CA) مورد بررسی قرار گرفتند. همچنین الگوهای تغییر شکل هر جمعیت نسبت به شکل میانگین جمعیتها در شبکة تغییر شکل مصورسازی شد. نتایج نشان داد که بین جمعیتهای مورد مطالعه از لحاظ ریختی تفاوت معنیداری وجود دارد. بیشترین فاصله ماهالانوبیس و پروکراست بهترتیب بین جمعیتهای لنگرود و ساری بهدست آمد. عمده تفاوتهای ریختی مشاهده شده نیز مربوط به موقعیت دهان، اندازة سر، عمق بدن و طول ساقة دمی بود که این تغییرات، انعطافپذیری ریختی بالای این گونة غیر بومی در بخشهای مختلف حوضة دریای خزر وابسته به زیستگاه را بیان میکند.
