تشخیص افتراقی برخی از گونه‎ های تجاری ماهیان تالاب انزلی بر اساس خصوصیات ظاهری اتولیت آن‌ها

نویسندگان

1 استاد گروه زیست شناسی، دانشکده علوم زیستی، واحد ورامین–پیشوا، دانشگاه آزاد اسلامی، ورامین–پیشوا، ایران

2 دانشیار گروه بیولوژی دریا، دانشکده علوم و فنون دریایی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 کارشناسی ارشد گروه زیست شناسی، دانشکده علوم زیستی، واحد ورامین – پیشوا، دانشگاه آزاد اسلامی، ورامین–پیشوا، ایران

doi
10.22059/jfisheries.2023.91489
چکیده

این مطالعه به‎منظور بررسی شکل و خصوصیات ریخت‎شناسی اتولیت‎های تعدادی از ماهیان اقتصادی تالاب انزلی و امکان استفاده از این خصوصیات برای شناسایی گونه‎ها به‎اجرا درآمد. در این مطالعه، اتولیت ساجیتای 5 گونه از ماهیان اقتصادی آب‎های این تالاب استخراج و خصوصیات ریخت‎شناسی آنها مورد بررسی قرار گرفت. این گونه‎ها متعلق به خانواده‎های اردک ‎ماهیان، گونه اردک‎ ماهی (Esox lucius)، خانوادة کپورماهیان سرمخروطی، شامل ماهی سیم (Abramis brama) و خانوادة کپورماهیان شرق آسیا شامل کپور نقره‎ای (Hypophthalmichthys mollitrix)، خانوادة سوف‎‎ماهیان، ماهی سوف (Sander lucioperca)، خانوادة کفال‎ماهیان، ماهی کفال پوزه باریک (Chelon saliens) بودند. در این مطالعه، در مرحلة اول، گونه‎ها انتخاب و ویژگی‎های زیست‎سنجی آن‌ها ثبت و اتولیت‎های آن‎ها استخراج گردید. سپس شکل اتولیت‎ها مورد مطالعه قرار گرفت و خصوصیات زیست‎سنجی اتولیت‎های چپ و راست هر نمونه با اندازه‎گیری طول، عرض و ضخامت آن‌ها ثبت گردید. همچنین، شاخص‎های اندازه، کشیدگی و ضخامت اتولیت محاسبه شد و وجود ارتباط بین شاخص‎ها مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که شکل اتولیت در گونه‎های مختلف و حتی گونه‎های متعلق به یک خانواده متفاوت بود. بزرگترین اتولیت در بزرگترین نمونه از نظر وزن، طول کل و طول سر مشاهده نشد. ارتباط مثبت و معنی‎داری بین طول کل و طول اتولیت در ماهی کفال و سوف وجود داشت. همچنین، ارتباط مثبت و معنی‎داری بین وزن و ضخامت اتولیت در ماهی کفال مشاهده گردید. ریخت‎شناسی اتولیت می‎تواند نقش مهمی در آرایه‎شناسی ماهی‎ها ایفا نماید.