چریکهای فدائی خلق، مسالۀ ملی و غائلۀ گنبد وکردستان
نویسندگان
1 استادیار گروه تاریخ، پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی، تهران، ایران.
2 کارشناسی ارشد رشته تاریخ انقلاب، پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی، تهران، ایران.
doi
10.48308/irhj.2024.104980چکیده
مصالح اصلی این پژوهش شناخت نقش مفهوم «مسئله ملی» در اندیشه رهبران سازمان چریکهای فدایی خلق در حضور و کنش این سازمان در غائله گنبد و کردستان است و تلاش بر آن است که این مصالح را بر اساس روش فهم درونی و همدلانه از انگیزهها و کنش سازمان در این دو غائله و با تأکید بر درک مفهوم «مسئلۀ ملی» در اندیشه جبهه کمونیسم بینالملل و رسوب آن در اندیشه و مشی مبارزاتی گروهها و احزاب چپ ایرانی بهخصوص سازمان چریکهای فدایی خلق، تحلیل کند؛ و چرایی حضور ایشان در دو غائله مرزی با پیرنگی جداییطلبانه با فهمی درونی از اندیشههای تئوریک ایشان را تبیین نماید. فرضیه پژوهش بر این اصل استوار شده است که انگیزه و الگوی اصلی عمل سازمان چریکهای فدایی خلق در دو غائله گنبد و کردستان بر پایه آموزه حل «مسئله ملی» در اندیشه چپ جهانی، در کشورهای «کثیرالمله» بوده و سازمان بر اساس این راهبرد که راه رسیدن به رهایی کامل خلقها از حل «مسئله ملی» میگذرد، به کارزار گنبد و کردستان وارد شده و ایفای نقش نمود. یافتههای پژوهش حاکی از آن است که سازمان چریکهای فدایی خلق که خود را در گرفتن سهم مناسبی از قدرت سیاسی پس از ساقط کردن حکومت پهلوی ناکام میدیدند، غائله کردستان و گنبد را بهمثابه فرصتی طلایی در جهت رسیدن به قدرت سیاسی با ایجاد خودمختاری در این مناطق یافته و در این راه بازتاب نظریات لنین ـ استالین در مورد «مسئله ملی» بهعنوان اصلیترین ایدئولوژی و نقشۀ راه در عملکرد سازمان در غائله کردستان و گنبد بوده است.