فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این مقاله به بررسی استراتژی‌ها و تحولات عمرانی در برنامه پنجم دوره پهلوی (1356-1352) می‌پردازد و به‌ویژه بر فصل عمران و نوسازی روستایی تمرکز دارد. در این برنامه، هدف اصلی توسعۀ زیرساخت‌های عمرانی در مناطق روستایی بود که شامل ایجاد حوزه‌های عمرانی، اجرای پروژه‌های زیرساختی و آموزشی، ارتقای مهارت‌ها و دانش روستاییان و بهبود شرایط زندگی آنان می‌شد. در این راستا، مقاله به تحلیل جایگاه عمران و نوسازی روستایی در برنامۀ پنجم می‌پردازد و با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی به دو سؤال کلیدی پاسخ می‌دهد: نخست آنکه مهم‌ترین اهداف و راهبردها برای عمران و نوسازی روستایی در این برنامه چه بود؟ و دوم، مهم‌ترین چالش‌های اجرایی این برنامه چه بودند؟ نتایج تحقیق نشان می‌دهد که راهبردهای اصلی این برنامه شامل ایجاد زیرساخت‌های لازم برای توسعۀ روستاها، تأمین آب آشامیدنی، بهبود بهداشت و درمان و ایجاد تأسیسات فرهنگی و آموزشی و برنامه‌ریزی برای ایجاد حوزه‌های عمران روستایی به‌ منظور تسهیل در اجرای پروژه‌های عمرانی و توسعه‌ای در مناطق بود. در نقطۀ مقابل، ابهام در سیاست‌ها و خط‌مشی‌های اجرایی، عدم تعریف دقیق از مفاهیم شهر و روستا، ضعف در مبانی تصمیم‌گیری برای تخصیص منابع مالی و عدم هماهنگی در اجرای پروژه‌های عمرانی، از جمله عواملی بودند که مانع از دستیابی به موفقیت‌های مورد انتظار در حوزۀ عمران روستایی در برنامه پنجم عمرانی شده بودند. علاوه بر این، مقاله به بررسی تأثیرات اجتماعی و اقتصادی این برنامه بر زندگی روستاییان نیز می‌پردازد و تلاش می‌کند تا با تحلیل داده‌های موجود، تصویری جامع از چالش‌ها و موفقیت‌های این دوره ارائه دهد. این بررسی می‌تواند به عنوان یک منبع ارزشمند برای پژوهش‌های آینده در زمینۀ توسعه روستایی و برنامه‌ریزی‌های عمرانی مورد استفاده قرار گیرد.