امکانسنجی استفاده از سامانة دادههای دورسنجی در تعیین الگوهای پراکنش زمانی و مکانی ماهی تون گیدر (Thunnus albacares) در دریای عمان
نویسندگان
1 کارشناسی ارشدبوم شناسی آبزیان شیلاتی،گروه شیلات، دانشکده محیط زیست کرج، کرج، ایران
2 دانشیار موسسه تحقیقات علوم شیلاتی، سازمان آموزش، تحقیقات و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
3 دانشیار گروه ارزیابی و مخاطرات محیط زیستی، پژوهشکده محیط زیست و توسعه پایدار، سازمان حفاظت محیط زیست، تهران، ایران
4 استادیار گروه علوم محیط دریا، دانشکده محیط زیست کرج، کرج، ایران
doi
10.22059/jfisheries.2022.332195.1285چکیده
اکثر ماهیگیران از روش های سنتی برای شناسایی مناطق دارای پتانسیل ماهیگیری استفاده می کنند. افزایش تقاضا برای ماهی و نیاز به بهره برداری منابع دریایی بهشیوة مقرون به صرفه و کاهش فعالیت های انسانی، معرفی و کاربرد روش های جدید را به ملاحظات مهمی تبدیل کرده است. استفاده از سنجش از دور در ماهیگیری منجر به صید موفقیتآمیز و کاهش هزینه های ماهیگیری و فعالیت های انسانی می گردد. در این تحقیق سعی شد با استفاده از سامانة دورسنجی، پراکنش ماهی گیدر در دریای عمان شناسایی و نقشة احتمال حضور آن ها ترسیم شود. بدینمنظور، الگوهای پراکنش ماهیان تون از طریق داده های ماهیگیری و دادههای ماهانه دورسنجی (دمای آب، کلروفیل-a، ارتفاع از سطح دریا، شوری و سرعت باد) برای سالهای 2016 و 2017 (1395 و 1396) در دریای عمان با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی و ارزیابی چندمعیاره، مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد، استفاده از داده های دورسنجی برای تعیین الگوهای پراکنش زمانی و مکانی ماهی گیدر بیش از 70 درصد دقت دارد. با بررسی خروجی نقشة پراکنش صید و دادههای آزمون، مشخص شد که مدل ارائه شده از توان مطلوبی جهت شناسایی مناطق دارای پتانسیل ماهیگیری تون گیدر برخوردار است. بر این اساس می توان اشاره نمود که دادههای دورسنجی می تواند مناطق دارای پتانسیل ماهیگیری را با حداقل خطا نشان دهد. از اینرو در مطالعات آتی پیشنهاد می گردد برای مکان یابی صید و راهنمایی صیادان از داده های دورسنجی استفاده شود. همچنین نتایج این پژوهش م یتواند به مدیران شیلات برای مدیریت ماهیگیری بر پایة اکوسیستم و کاهش تلاش ماهیگیری در ماهییابی کمک کند.