امکان‌سنجی استفاده از سامانة داده‌های دورسنجی در تعیین الگوهای پراکنش زمانی و مکانی ماهی تون گیدر (Thunnus albacares) در دریای عمان

نویسندگان

1 کارشناسی ارشدبوم شناسی آبزیان شیلاتی،گروه شیلات، دانشکده محیط زیست کرج، کرج، ایران

2 دانشیار موسسه تحقیقات علوم شیلاتی، سازمان آموزش، تحقیقات و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

3 دانشیار گروه ارزیابی و مخاطرات محیط زیستی، پژوهشکده محیط زیست و توسعه پایدار، سازمان حفاظت محیط زیست، تهران، ایران

4 استادیار گروه علوم محیط دریا، دانشکده محیط زیست کرج، کرج، ایران

doi
10.22059/jfisheries.2022.332195.1285
چکیده

اکثر ماهیگیران از روش­ های سنتی برای شناسایی مناطق دارای پتانسیل ماهیگیری استفاده می ­کنند. افزایش تقاضا برای ماهی و نیاز به بهره­ برداری منابع دریایی به‌شیوة مقرون به صرفه و کاهش فعالیت­ های انسانی، معرفی و کاربرد روش­ های جدید را به ملاحظات مهمی تبدیل کرده است. استفاده از سنجش از دور در ماهیگیری منجر به صید موفقیت‌آمیز و کاهش هزینه­ های ماهیگیری و فعالیت­ های انسانی می­ گردد. در این تحقیق سعی شد با استفاده از سامانة دورسنجی، پراکنش ماهی­ گیدر در دریای عمان شناسایی و نقشة احتمال حضور آن ­ها ترسیم شود. بدین‌منظور، الگوهای پراکنش ماهیان تون از طریق داده ­های ماهیگیری و داده‌های ماهانه دورسنجی (دمای آب، کلروفیل-a، ارتفاع از سطح دریا، شوری و سرعت باد) برای سال‌های 2016 و 2017 (1395 و 1396) در دریای عمان با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی و ارزیابی چند‌معیاره، مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد، استفاده از داده ­های دورسنجی برای تعیین الگوهای پراکنش زمانی و مکانی ماهی گیدر بیش از 70 درصد دقت دارد. با بررسی خروجی نقشة پراکنش صید و داده‌های آزمون، مشخص شد که مدل ارائه شده از توان مطلوبی جهت شناسایی مناطق دارای پتانسیل ماهیگیری تون گیدر برخوردار است. بر این اساس می­ توان اشاره نمود که داده‌های دورسنجی می تواند مناطق دارای پتانسیل ماهیگیری را با حداقل خطا نشان دهد. از این‌رو در مطالعات آتی پیشنهاد می­ گردد برای مکان‌ یابی صید و راهنمایی صیادان از داده­ های دورسنجی استفاده شود. همچنین نتایج این پژوهش م ی­تواند به مدیران شیلات برای مدیریت ماهیگیری بر پایة اکوسیستم و کاهش تلاش ماهیگیری در ماهی‌یابی کمک ­کند.