فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این مطالعه جهت درک وضعیت سلامت اکوسیستم رودخانة کرج به‌عنوان یکی از مهم‌ترین رودخانه‌های حفاظت شدة کشور از طریق مطالعة شاخص های فیزیکوشیمیایی، سمیت و خودپالایی انجام شد. نمونه‌برداری در سال‌های 1399 و 1400، از 12 ایستگاه در طول رودخانه در بخش حفاظت شده صورت گرفت. شناسایی درشت‌کفزیان و محاسبة ارزش زیستی صورت گرفت. وضعیت کیفی، تعیین مقدار سمیت، اندازه‌گیری PAHs تجزیه و تحلیل آماری داده‌ها انجام شد. براساس نتایج، شاخص کیفیت عمومی آب به‌سمت پایین‌دست غیر از سرشاخه‌ها رو به کاهش بود. سمیت دارای نوسان و در کل از بالادست به پایین‌دست نزولی بود. شاخص زیستی کفزیان بیشترین مقدار را در پارک چمران و کمترین عدد را در سرشاخة هفت‌چشمه داشت. از نظر خودپالایی، رودخانه در طبقات الیگوساپروب، بتامزوساپروب و آلفامزوساپروب قرار داشت. ایستگاه‌های بالادست نسبت به پایین‌دست و فصل سرد نسبت به فصل گرم وضع مطلوب‌تری داشت. نقشه‌های تقسیم‌بندی حوضة آبریز کرج براساس روش مونیخی، شاخص IRWQIsc و تلفیق نقشة خودپالایی، BOD و کاربری اراضی منطقه تهیه شدند. نتایج حاصل از تحلیل‌ها، نقش مهم فعالیت‌های انسانی به‌خصوص کاربری‌های روستایی و باغی و در مرحلة بعد جاده‌ها در کیفیت آب رودخانه را نشان داد. از بالادست به‌سمت پایین‌دست، تعداد منابع آلاینده بیشتر شده و نقش خود را نشان داده‌اند. افزایش تراکم مناطق روستایی و باغی سبب افزایش BOD و شاخص کفزیان شده است. بنابراین لازم است تصفیة فاضلاب‌ها، تدوین استانداردهای نظام کشاورزی و نظارت بر استفاده از آب‌های زیرزمینی به‌همراه برخورد با متخلفان جهت حفاظت از رودخانه پیگیری و انجام شود.