تحلیل آماری نقش مجلس شورای ملی در سیاستگذاری صنعتی
نویسندگان
1 استادیار بنیاد ایرانشناسی، تهران، ایران.
doi
10.48308/irhj.2024.234566.1297چکیده
آغاز سیاستگذاری صنعتی توسط مجلس شورای ملی به دورة دوم باز میگردد. در ادامه تا پایان دورة چهارم، قوانینی در حوزة صنعت به تصویب رسید، اما این مصوبات به علل ساختاری به مرحلۀ عمل درنیامد. در دورة پنچم، همزمان با ورود ایران به مرحلة توسعة صنعتی، روند اقدامات مجلس در زمینۀ سیاستگذاری صنعتی نیز وارد مرحلۀ نوینی شد. مجلس پنجم با در نظر گرفتن نظام برنامهریزی و تصمیمگیری به صورت رسمی به سیاستگذاری در زمینة صنعت پرداخت و این روند تا پایان دورة دوازدهم ادامه یافت. مجلس در طی 8 دوره با توجه به بسیاری از نیازهای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی حکومت پهلوی، سیاستهای توسعة صنعتی را در قالب قوانین تصویب نمود. مسئلۀ اصلی تحقیق حاضر تبیین نقش مجلس شورای ملی در سیاستگذاری توسعة صنعتی ایران در دورة پهلوی اول است. یافتههای پژوهش بیانگر آن است که اگرچه قوانین مصوب مجلس موجب تسریع تحولات اجتماعی گردید، ویژگیهای حاکم بر فضای گفتمانی و دخالت دولت در تمامی امور و دستگاهها سبب شد تصمیمگیریهای نهاد قانونی مجلس صرفاً در جهت تحکیم قدرت مطلقۀ حکومت باشد و لذا نیازهای واقعی یک برنامة توسعة صنعتی منسجم و عوامل توسعه از نظر کمی و کیفی در نظر گرفته نشود. این مقاله با روش کیفی به تحلیل آماری قوانین یادشده پرداخته و سعی نموده است به تحلیل نقش و جایگاه مجلس در روند سیاستگذاری صنعتی در دورة پهلوی اول بپردازد.
