اثر سولفات مس بر شاخص‌های فیزیولوژیک زنجیره غذایی ماهیان زینتی در مدل آزمایشگاهی

نویسندگان

1 استاد گروه تولید و بهره برداری آبزیان، دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

2 دکتری گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری گروه تولید و بهره برداری آبزیان، دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

4 دانشیار گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی دریایی، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران.

5 استاد گروه تولید و بهره برداری آبزیان، دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

doi
10.22059/jfisheries.2022.334535.1295
چکیده

به دلیل افزایش استقرار صنایع در سواحل و توسعه شهر‌های ساحلی، اکوسیستم‌های آبی و آبزیان آنها از آلاینده‌های تخلیه شده به ویژه فلزات سنگین تاثیر می‌پذیرند. فلزات سنگین پس از ورود به اکوسیستم‌های آبی و تجمع در بافت‌های آبزیان و از جمله ماهیان، نهایتا از طریق زنجیره غذایی می‌توانند وارد بدن انسان گردند. هدف از این تحقیق تعیین میزان انتقال فلز سنگین مس در طی زنجیره غذایی ماهیان زینتی جهت برآورد حضور آلاینده‌ها در زنجیره غذایی بود. به همین منظور در مطالعه حاضر بزرگنمایی زیستی فلز سنگین سولفات مس (CuS04) و انتقال آن در زنجیره غذایی آرتمیا فرانسیسکانا( Artemia franciscana)، ماهی زبرا (Danio rerio) و ماهی اسکار(Astronotus ocellatus) مورد بررسی قرار گرفت. پس از محاسبه ابتدا غلظت مزمن سولفات مس روی ناپلی آرتمیا در 24 ساعت به دست آمد. در مرحله اول، آرتمیای آلوده مورد تغذیه ماهی زبرا Danio rerio به عنوان مصرف کننده دوم  در دو محیط جداگانه (آب تمیز و آب حاوی مس) قرار داده شد. در مرحله دوم، ماهی زبرا مورد تغذیه ماهی اسکار Astronotus ocellatus به عنوان مصرف کننده سوم در دو محیط جداگانه (آب بدون آلودگی و آب حاوی مس) قرار داده شد. در مرحله آخر، غلظت مس در بافت کبد ماهی زبرا  و اسکار اندازه‌گیری شد. همچنین، تغییرات گلوکز و آنزیم‌های آلانین آمینوترانسفراز (ALT)، آسپارتات آمینوترانسفراز (AST)، اسید فسفاتاز (ACP) اندازه‌گیری شد. نتایج این مطالعه افزایش معنی‌داری غلظت مس در بافت کبد ماهی زبرا و اسکار تحت تیمارهای غذایی مختلف در معرض این فلز سنگین را نشان داد. علاوه بر این، افزایش قابل توجهی در غلظت آنزیم‌های مختلف (ALT، AST، ACP) و گلوکز در تیمارهای معرض مس مشاهده شد که می‌تواند نشان‌دهنده آسیب به بافت‌های کبدی باشد.