تأثیر جایگاه زن و ساختار خانواده بر سبک های تصمیم گیری خرید خانواده

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، مدیریت بازرگانی (گرایش بازاریابی)، دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان، زنجان، ایران

2 استادیار، گروه مدیریت بازرگانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان، زنجان، ایران

doi
10.30495/jzvj.2022.22909.3036
چکیده

چکیده هدف: ساختار خانواده عاملی تأثیرگذار در فرآیندهای تصمیم­گیری محسوب می­شود و زنان به واسطه نقش­آفرینی قابل توجهی که در خانواده و شکل­گیری ساختار خانواده دارند، از اهمیت ویژه­ای در تصمیم‌گیری­ها، به ویژه در هنگام خرید، برخوردارند. بنابراین هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر نقش زن و ساختار خانواده بر سبک­های تصمیم‌گیری خرید خانواده در نظر گرفته شد. روش: روش پژوهش به لحاظ هدف کاربردی است. برای دستیابی به اهداف پژوهش علاوه بر مطالعات کتابخانه­ای، مطالعات میدانی صورت گرفت و جامعه آماری پژوهش از بین 8 کلانشهر ایران با جمعیتی بالغ بر یک میلیون نفر، چهار کلانشهر تهران، شیراز، اصفهان و مشهد تعیین و با استناد به جدول کرجسی و مورگان 400 زوج به روش تصادفی ساده انتخاب شدند. جهت گردآوری داده­های میدانی ابزار پرسشنامه پژوهش با تکیه بر مبانی نظری و مصاحبه‌ با خبرگان و اجرای سه پیش آزمون در نهایت با 68 سؤال 5 گزینه­ای طیف لیکرت طراحی گردید و برای آزمون فرضیه­های پژوهش از روش­های آماری تحلیل عاملی اکتشافی، تحلیل عاملی تأییدی و تحلیل واریانس چند متغیره بهره گرفته شد. یافته­ها: یافته‌های پژوهش نشان داد که زوج­های ایرانی در هنگام خرید دارای هفت سبک جویای برند، جویای کیفیت، سردرگمی بخاطر ازدیاد اطلاعات، آگاهی از ارزش پول، جویای سبک و پرستیژ، تفریح‌گرایانه- لذت‌جویانه و خریداران بی‌برنامه هستند که طبق یافته‌های تحلیل واریانس چندمتغیره تفاوت معناداری بین سبک­های تصمیم‌گیری خرید خانواده‌هایی با ساختار دموکرات و خانواده‌هایی با ساختار مردسالار وجود دارد و 2 سبکی که با ساختار خانواده رابطه‌ای ندارند؛ سبک جویای برند و سردرگمی در ازدیاد اطلاعات است. براساس نتایج بدست آمده، شناسایی ساختار خانواده و جایگاه زنان می­تواند به جامعه­شناسان در تحلیل درست رفتار خرید خانوار کمک کرده و شناسایی سبک­های تصمیم­گیری خرید می­تواند به بازاریابان در بخش­بندی درست بازار و تدوین استراتژی مناسب برای آنان کمک نماید.