فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

دترژنت­های آنیونی به دلیل پر مصرف بودن، بخش زیادی از فاضلاب‌های خانگی را تشکیل می­دهند. با ورود فاضلاب‌ها به منابع آبی، این مواد وارد محیط زیست آبزیان شده و با کاهش اکسیژن محلول آب و ایجاد استرس باعث آسیب‌های جدی به آبزیان از جمله ماهی‌ها می‌­شوند. هدف از این مطالعه، دست یافتن به شاخصه‌هایی جهت تعیین میزان اثر گذاری این مواد بر روند رشد جنین ماهی قزل‌آلای رنگین­کمان بود. برای این منظور تخم و جنین ماهی قزل‌آلای رنگین­کمان در مراحل مختلف از زمان لقاح تا زمان چشم ­زدگی در معرض دوزهای 1 میلی­گرم بر لیتر پودر لباسشویی، 5/0میلی ­گرم بر لیتر مایع ظرفشویی، 25/0 میلی ­گرم بر لیتر آب ژاول قرار گرفت و در طول این دوره نمونه ­برداری انجام شد. تیمارها از نظر دامنه زمانی رشد جنینی، درصد چشم­ زدگی، درصد تلفات، شکل ظاهری جنین و میزان هورمون کورتیزول تخمها و جنین مورد آزمایش قرار گرفتند. نتایج به دست آمده نشان داد که دترژنت­ها باعث تسریع زمانی در مراحل رشد جنینی، افزایش درصد تلفات، کاهش درصد چشم­زدگی، القاء استرس و افزایش هورمون کورتیزول و ایجاد ناهنجاری‌های جنینی می‌گردند. به طور کلی می­توان اینطور نتیجه گرفت که ورود فاضلاب‌های خانگی و صنعتی و متعاقب آن ورود دترژنت­‌ها به منابع آبی می­تواند باعث اثرات سمی و آسیب­های جبران­ناپذیری روی گونه‌های آبزیان شود.