تقسیمات سرزمینی در پیوند با حکمرانی خاندانی در ایران اوایل دوره قاجاریه (1264ق/1210 ق)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه تاریخ، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
2 دانشیار، گروه تاریخ، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
3 استادیار گروه تاریخ دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
10.52547/irhj.15.2.19چکیده
قاجارها برای حفظ و ادارۀ قلمرو ممالک محروسۀ ایران در اوایل حکومتشان، در کنار استفاده از قدرت شمشیر، از تدابیر و سیاستهای دیگری نیز بهره بردند. سنت حکمرانی خاندانی یا همان بهکارگیری اعضای خاندان شاهی بهعنوان حکمران ایالات و ولایات یکی از این تدابیر بود که پیش از این نیز در برخی از خاندانهای حکومتگر همچون سلجوقیان و صفویان به کار گرفته شده بود. یافتههای پژوهش نشان میدهد که آقا محمدخان، بهعنوان مؤسس سلسلۀ قاجاریه، سنت حکمرانی خاندانی را احیا کرد و دو تن از جانشینان بلافصل وی، فتحعلی شاه و محمد شاه، با محدود کردن استفاده از اعضای خاندان سلطنتی به فرزندان و نوادگان پادشاه در امر حکمرانی نوعی نوآوری در این سنت ایجاد کردند.