بررسی رفتار مصرف‌کنندگان ماهی در روستاهای مناطق ساحلی استان گلستان

نویسندگان

1 دانشیار، گروه آموزشی فراوری محصولات شیلاتی، دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی ومنابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه آموزشی فراوری محصولات شیلاتی، دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران گرگان، ایران

3 دانشجوی دکترا، گروه آموزشی فراوری محصولات شیلاتی، دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

doi
10.22059/jfisheries.2022.326663.1271
چکیده

رفتار مصرف‌کنندگان ماهی خانوارهای روستایی مناطق ساحلی استان گلستان پس از طراحی پرسشنامه و جمع­آوری اطلاعات در سال 1399 تجزیه و تحلیل آماری شد. در تحلیل استنباطی پژوهش از آزمون­های کای دو، من­ویتنی­یو و روش امتیازدهی برای رتبه­بندی استفاده شد. مصرف سرانه کنسرو آنها 14 قوطی و سرانه مصرف ماهی آنان7/14کیلوگرم بود. 64 درصد آنها مصرف سرانه کمتری از میانگین کشوری (1/12) داشتند. ماهی سفید گونه مورد علاقه­ آنها بود ولی در خرید امکان دستیابی به گونه خاویاری را نداشتند. مهم‌ترین دلایل مصرف آنان به ترتیب کیفیت و تازگی، پاک و بهداشتی بودن و علاقه به ماهی بود. گروه درآمدی بالای 5/2 میلیون تومان نسبت به گروه پایین­تر حدود 9 کیلوگرم افزایش مصرف سرانه داشتند و در خرید طعم و مزه، اندازه، گونه، خواص و ارزش غذایی ماهی و در حال انقراض نبودن ماهی، و در نحوه عرضه دلخواه ماهی تازه، منجمد و کنسرو برایشان نسبت به گروه مقابل بیشتر اهمیت داشت. تمام 9 فاکتور مورد بررسی در خانوارهای با سطح تحصیلات بالاتر از دیپلم و آنهایی که سرانه مصرف بالاتری از میانگین کشوری داشتند در خرید ماهی اهمیت بیشتری داشت. سنین زیر 45 سال در خرید به طعم و مزه و خواص و ارزش غذایی و در نحوه عرضه دلخواه به ماهی فیله شده و کنسرو بیشتر از سنین بالاتر توجه می­کردند. خانوارهای با مصرف سرانه بالاتر از میانگین کشوری و با تحصیلات دانشگاهی به ماهی تازه، بسته‌بندی شده و کنسروشده بیشتر از سایر افراد اهمیت می­دادند. بنظر می­رسد با وجود علاقه به ماهیان تازه و گونه­های خاص در این مناطق، دسترسی با محدودیت همراه است و محدوده­های درآمدی، تحصیلی، سنی و میزان مصرف در گرایش به مصرف فرآورده­های شیلاتی در کنار ماهی تازه موثر است و امکان فراهم­سازی بازار و عرضه محصولات فرآوری شده با کمک به اقتصاد خانوارهای روستایی در روستاها جهت افزایش سرانه مصرف وجود دارد.