ردیابی QTLهای مرتبط با صفات رشد در ماهی سفید(Rutilus frisii kutum, Kamensky, 1901) با استفاده از نشانگر‌های ریز‌ماهواره

نویسندگان

1 کارشناس ارشد، گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 استاد گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

3 استاد یارگروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

4 کارشناس، مرکز بازسازی و حفاظت از ذخایر ژنتیکی ماهیان استخوانی شهید انصاری رشت، ایران

doi
10.22059/jfisheries.2021.324030.1252
چکیده

ماهی سفید(Rutilus frisii kutum) یکی از گونه‌های مهم اقتصادی شمال ایران است. این آزمایش به‌منظور شناسایی QTL‌های مرتبط با صفات رشد(وزن لاشه و طول کل) با استفاده از نشانگرهای ریزماهواره کپور معمولی (Cyprinus carpio) صورت گرفت. مولدین آماده تکثیر از یک جمعیت وحشی وارد‌شده به رودخانه سفید‌رود انتخاب شدند. یازده خانواده خویشاوند تنی از تکثیر ۲۲ جفت مولد نر و ماده ماهی سفید به‌دست آمد. نتاج حاصل پس از طی یک دوره سه ماهه پرورشی برداشت و در الکل ۹۶ ٪ ذخیره شدند. از مجموع نتاج به‌دست‌آمده ۷۵ نمونه انتخاب شدند. DNA مولدین و نتاج استخراج طبق پروتکل شد. از کاربرد چهار نشانگر ریزماهواره(HLJ2225، HLJ3366، HLJ3988 و HLJ2316) مرتبط با صفات رشد(طول کل و وزن کل) در مجموع ده لوکوس(۱۳ ژنوتیپ) شامل لوکوس‌های HL1، HL2، HL3، HL4، HL5، HL6، HL7، HL8، HL9 و HL10 با استفاده از نرم‌افزار AlphaEaseFC انتخاب و نمره‌دهی شدند. تعداد الل‌های هر لوکوس(N_A)، تعداد الل‌های مؤثر هر لوکوس(N_E)، هتروزیگوسیتی مورد انتظار(H_e)، هتروزیگوسیتی مشاهده‌شده(H_o)، شاخص تثبیت(F)، تعادل هاردی-واینبرگ، PIC، F_st، R_st، عدم تعادل پیوستگی(LD)، ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون در جمعیت مولدین و نتاج با استفاده از نرم‌افزار‌های GenAlEx 6.1، Arlequin ver. 3.5.2 و Excel 2013 بررسی شدند. نتیجه بررسی‌ها نشان داد همه لوکوس‌های فوق‌الذکر برای کاربرد در برنامه به‌گزینی به‌کمک نشانگر (MAS) مناسب هستند. وراثت‌پذیری لوکوس‌ها برای طول و وزن کل محاسبه شد. بر‌اساس LD پنج گروه اتصال وراثت‌پذیر برای طول کل (شاملLG1 ، LG2، LG3، LG4 و LG5) ساخته شد. گروه اتصال LG4 متشکل از هشت لوکوس(HL3، HL4، HL5، HL6، HL7، HL8، HL9 و HL10) جهت گزینش خانواده‌ها انتخاب شد. در مجموع شش خانواده بر مبنای گروه اتصال LG4 انتخاب شدند. این تحقیق نشان داد که کاربرد نشانگرهای مولکولی ریزماهواره مرتبط با صفات رشد گونه‌های نزدیک به ماهی سفید(R. frisii kutum) می‌تواند به ردیابی QTLهای صفات رشد در این گونه با اهمیت تجاری کمک کند.