مروری جامع بر مایکوباکتریوزیس؛ بیماری مشترک و قابل انتقال میان ماهیان و انسان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصصی بهداشت و بیماری های آبزیان دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران

2 دانشیار، گروه بهداشت و بیماری‌های آبزیان، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایرانماهیان گرمابی، دانشکده

doi
10.22059/jfisheries.2021.319834.1235
چکیده

امروزه با توجه به افزایش قابل توجه موارد ارجاعی ماهیان بیمار به متخصصین و کلینیک­های آبزیان و متعاقبا افزایش میزان تماس این افراد با ماهیان، اهمیت نیاز به کسب آگاهی­های لازم و اطلاعاتی دقیق و جامع پیرامون نحوۀ پیشگیری از انتقال بیماری­های مشترک از ماهیان به انسان، نه تنها برای متخصصین آبزیان، بلکه برای تمامی افراد مرتبط با حوزۀ آبزیان، بیش از پیش احساس می­شود. یکی از شناخته­شده­ترین بیماری­های زئونوز در میان ماهیان و انسان که از طریق تماس مستقیم به انسان منتقل می­شود، بیماری ناشی از تهاجم مایکوباکتریوم­ها به نام مایکوباکتریوزیس یا سل ماهیان است. مایکوباکتریوم­ها دسته­ای از باسیل­های هوازی و غیر­متحرک هستند که مقاوم به اسید- الکل بوده و رشد کندی دارند. آنها قادرند تا ندول­های برجسته گرانولوماتوزی و تلفات گسترده­ای را در ماهیان ایجاد کنند. قرار­گیری خراش­های پوستی انسان در معرض منابع آلوده به مایکوباکتریوم­ها، می­تواند منجر­به شکل­گیری تیپ­های مختلف سل در انسان شود که تظاهر بالینی این بیماری در انسان غالبا به صورت ندول­هایی نه­چندان دردناک همراه با زخم­ها و اسکار­های جلدی است. برای شناسایی و تشخیص مایکوباکتریوزیس می­توان از روش­های متنوعی نظیر کشت، PCR و تهیه مقاطع هیستوپاتولوژی بهره جست. این مطالعه، اطلاعات وسیع و جامعی را در زمینه معرفی، نشانه­های بالینی، نشانه­های کالبد­گشایی و آسیب­شناسی، انتقال، تشخیص، کنترل، درمان و ملاحظات بهداشت عمومی مرتبط با بیماری مایکوباکتریوزیس ماهیان ارائه داده است.