توسعۀ اجتماعی و فرهنگ سیاسی: رویکردی اجتماعی در تحلیل فرهنگ سیاسی
نویسندگان
1 استاد گروه علوم اجتماعی، دانشکدۀ حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز
2 دانشیار گروه علوم اجتماعی، دانشکدۀ حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز
3 دانشجوی دکتری جامعهشناسی اقتصادی و توسعه، دانشکدۀ حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز
4 استادیار گروه علوم سیاسی، دانشکدۀ حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز
doi
10.22059/jisr.2022.326885.1225چکیده
مقدمه: این مقاله رویکردی اجتماعی بهمنظور درک و تحلیل تحولات فرهنگ سیاسی در جوامع مختلف ارائه میکند. بدینمنظور نقش ابعاد و مؤلفههای توسعۀ اجتماعی در تغییرات فرهنگ سیاسی در 20 کشور منتخب جهان در سال 2020 را بررسی میکندروش: مقاله حاضر از روش مقایسهای با رویکرد توصیفی - تحلیلی استفاده میکند. واحد مورد مطالعه کشورهای مختلف در سال 2020 است که باروش نمونهگیری هدفمند انتخاب شدهاند.یافته ها: یافتهها حاکی از آن است که فرهنگ سیاسی تحت تأثیر فرایند توسعۀ اجتماعی دچار تغییر و دگرگونی میشود؛ بهطوریکه نقش متغیرهای توسعۀ اجتماعی نظیر فعالیتهای مدنی، انجمنها، انسـجام درونگروهــی و بروز سرمایۀ اجتماعی عمومی، رشد روزافزون باورها در خصوص برابــری جنسیتی، ادغام اقلیتهــا، نیازهای اساسی انسانی، بنیانهای بهزیستن و فرصتها، در جهتگیریهای فرهنگ سیاسی شهروندان جوامع مختلف بهسمت یک فرهنگ سیاسی مشارکتی و دموکراتیک مؤثر است.نتیجه گیری: یافتهها نشان میدهند که توسعۀ اجتماعی فراتر از دیگر ابعاد توسعه است و جنبههای سیاسی، فرهنگی و اقتصادی زیرمجموعۀ آن هستند. بدینترتیب فرهنگ سیاسی شهروندان بهعنوان جزئی از روند توسعۀ سیاسی یک جامعه در فرایند توسعۀ اجتماعی متحول میشود؛ بنابراین توسعۀ اجتماعی مقدم بر فرهنگ سیاسی است. این رویکرد، رویکردی نظری تحت عنوان «رویکرد اجتماعی» در تحلیل فرهنگ سیاسی است که برخلاف رویکردهای قبلی و رایج که بر نقش عوامل فرهنگی، سیاسی و اقتصادی در تحلیل فرهنگ سیاسی تأکید میکردند، نقش ابعاد اجتماعی توسعه را در تحلیل و تبیین فرهنگ سیاسی تعیینکننده میداند.