تأثیر غلظت‌های مختلف کادمیوم و کربنات کلسیم و دما بر سطح سرمی آنزیم‌های ALT و ALP و نسبت‌های مورفولوژیک خرچنگ گرد آب‌شیرین Potamon persicum (Pretzmann, 1962)

نویسندگان

1 دانشیار، گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

2 دانشجوی دکتری گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

3 استاد گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

doi
10.22059/jfisheries.2021.326515.1269
چکیده

به منظور بررسی تأثیر کادمیوم و کربنات کلسیم در دماهای مختلف بر خصوصیات ریختی خرچنگ گرد آب­شیرین Potamon persicum (Pretzmann, 1962) بـا کـاربرد روش ریخت­سنجی سنتی، ۶۰ نمونه به صورت تصادفی از رودخانه­های البرز مرکزی و غرب مازندران در تابستان ۱۳۹۸ برداشت شـد. در این تحقیق، خرچنگ­ها در مخازنی با غلظت صفر کادمیوم و ۲۰۵ میلی­گرم بر لیتر کربنات­کلسیم به عنوان تیمار شاهد و غلظت­های ۵/۴ و ۹ میلی­گرم بر لیتر کادمیوم و سختی­های 5/302 و ۴۰۰ میلی­گرم بر لیتر کربنـات­کلسیم در دماهای ۱۸، ۲۴ و ۳۰ درجه سانتی­گراد به منزلۀ تیمارهای آزمایش، به مدت ۶ هفته تیمار داده شدند. در پایان دوره تحقیق، تأثیر عوامل فیزیکو-شیمیایی مورد مطالعه بر شاخص­های بیوشیمیایی سرم همولنف شامل آنزیم­های ALT و ALP و نسبت­های مورفومتریک مابین CW/CHL ، CW/CHD و CW/MBDWt در نرها و CW/MBDWt هم در نرها و هم در ماده­ها ارزیابی شد. نتایج نشان داد که افزایش دو عامل دما و غلظت کادمیوم هر یک به تنهایی اثر معنی­دار مثبتی بر افزایش میزان آنزیم ALT همولنف خرچنگ‌های مورد مطالعه دارد (۰۵/۰p<). همچنین، اثر متقابل غلظت­های کادمیوم و کربنات­کلسیم بر سطح سرمی آنزیم ALT همولنف خرچنگ­های مورد مطالعه، معنی­دار و منفی بود و اثر منفی کادمیوم بر سطح آنزیم ALT با افزایش سختی کربنات­کلسیم، کاهش یافت (۰.۰۱P<). اما هیچ یک از عوامل فیزیکو-شیمیایی مورد مطالعه اثر معنی­داری بر سطح سرمی آنزیم ALP نداشتند (۰۵/۰P>). اما اثر متقابل کربنات­کلسیم با کادمیوم بر سطح سرمی آنزیم ALP معنی­دار بود و با افزایش توام هر دو متغیر، مقدار آنزیم ALP در همولنف خرچنگ­ها افزایش یافت (۰۵/۰P<). همچنین تحقیق حاضر نشان داد اثر متقابل هر سه متغیر مورد مطالعه با یکدیگر بر CW/CHD و نسبت CW/CHL خرچنگ­های نر معنی­دار نشد (۰۵/۰P>) اما اثر متقابل هر سه متغیر با یکدیگر بر CW/MBDWt خرچنگ­های نر و ماده در سطح اطمینان ۹۵ معنی­دار شد (۰۵/۰P<). با توجه به مقادیر به دست آمده در پیدا کردن نقاط بهینه متغیرهای مورد بررسی بر ماکزیمم نسبت­های مورفولوژیک و سطح بهینه آنزیم­های ALP و ALT، دما ۱۸-۲۰ درجه سانتی­گراد، سختی کربنات­کلسیم در حدود ۲۴۰-۳۱۱ میلی­گرم بر لیتر و عدم حضور کادمیوم در محیط آبی با بیشترین میزان مطلوبیت (۸۰-۹۵ درصد) پیشنهاد ­شد.