نقش و کارکرد اجتماعی زنان در بومی سروده‏ها (مطالعه موردی بومی سروده‏های منطقه کهگیلویه)

نویسندگان

1 دانش‌ آموخته کارشناسی ارشد رشته زبان و ادبیات فارسی- ادبیات عامه، دانشگاه تربیت مدرس تهران

2 استاد رشته زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تربیت مدرس تهران

3 عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس

doi
10.30495/jzvj.2021.25007.3246
چکیده

یکی از کارکردهای شعر، بازنمود تیپ‌های مختلف جامعه است. از آنجا که شعر عامه در پیوند با زندگی مردم است، برای نشان دادن انواع تیپ‌های اجتماعی، ظرفیت و توانایی بیشتری دارد. اشعار عامه و بومی سروده‏ها با توجه به تفاوت‌های بینادین فرمی و محتوایی نسبت به اشعار کلاسیک، درباری و محافل روشنفکری؛ به واقعیت زندگی تودۀ مردم نزدیک‌تر است و ازین رهگذر بستر مناسبی برای مطالعه رفتارهای اجتماعی به شمار می رود. از آنجا که بومی‏سرودها سراینده مشخص ندارند و در موقعیت‏های مختلف زندگی از جمله سوگ، سرور، حین انجام کارها و فعالیت‌ها به کار می‏روند، به سادگی نمی‏توان گفت که ماهیت آنها زنانه است یا مردانه و یا اینکه زنان و مردان کدام یک نقش فعال‌تری در این میان، برعهده دارند؛ اما می‌توان گونه‏های ایفای نقش، کارکرد و میزان حضور ایشان را با توجه به انواع اشعار موجود مشخص کرد. این پژوهش در پی تبیین جایگاه زنان روستایی و دستاوردهای آنان با توجه به محیط و گروه‌هایی است که در آن فعالانه زندگی می‌کنند؛ همچنین نتایج حاصل از آن می‌تواند به درک بیشتر ما از هستی اجتماعی زنان در مناطق روستانشین کهگیلویه کمک‏کند. در این پژوهش با استفاده از روش تحقیق میدانی همراه با مطالعات کتابخانه‏ای بومی سروده‏های مورد نظر جمع آوری شده و با تکیه بر جامعه شناسی ادبیات از جمله رویکرد جامعه شناسی گلدمن مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته است. شیوه ارائه مطالب با استفاده از روش توصیفی تحلیلی بر اساس مطالعه موردی منطقه کهگیلویه در استان کهگیلویه و بویراحمد بوده است.