فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در جنگ­های درون شهری تبریز در سال 1326ق، نان اساسی­ترین کالا در سبد مصرفی روزانۀ مردمِ شهر بود. کمبود نان موجب آشفتگی در جامعه می­شد و تأمین آن برای مقامات شهری ضرورت داشت؛ به همین جهت، دو طرف درگیری، سعی داشتند از این امتیاز، برای آسیب‌رساندن به یکدیگر استفاده برند. مدیریت صحیح غلة دیوانی و اربابی، انبار غله در ارک دولتی و شیوه­های درست توزیع آن از برنامه­ها و مذاکرات انجمن ایالتی برای کاهش قیمت نان و ازبین‌رفتن معضلات تهیة نان بود و مدیریت صحیح نان و غله و توزیع دقیق و نظام­مند آن، وحشت و نگرانی مردم را از بین می­برد و از این رهگذر، برای نظام سیاسی حاکم بر شهر، کسب مشروعیت می­کرد؛ درمقابل، مستبدان مانع رسیدن غله به ارک دولتی و محلات پشتیبان مشروطه می­شدند. پژوهش حاضر قصد دارد ارتباط مشروعیت یا عدم‌مشروعیت نظام سیاسی با تأمین غله و نان مردم تبریز در جنگ­های شهری را بررسی کند و با روش توصیفی و تبیینی به این پرسش اساسی پاسخ دهد که مردم و مقامات شهری در دو جبهۀ مشروطه­خواهان و مستبدین، چگونه میان تأمین نان وغله و مشروعیت نظام سیاسی ارتباط برقرار می­کردند؟ مخالفان مشروطیت تلاش داشتند با بستن راههای ورودی شهر موجب کمبود نان، آشوب، نارضایتی خارجی­ها و وحشت مردم شوند. نتایج پزوهش نشان می­دهد که؛ بیشتر ساکنان تبریز، سواره­های ایلی و مستبدان را باعث و بانی مشکلات می­دانستند، ، ایجاد گرسنگی و قحطی، نه‌تنها کمکی به مستبدان در ایجاد آشوب نکرد بلکه بدنام‌شدن ایشان، موجب پیروزی و کسب مشروعیت برای مشروطه‌خواهان شد.