فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

 ازدواج سیاسی پیوندی مصلحتی میان خاندان­های حکومتگر بود و راهکاری مؤثر برای دستیابی به اهداف مهم حکومتی محسوب می­شد. این نوع ازدواج از قرن چهارم­ به بعد، همزمان با شکل­گیری و توسعة حکومت­های نیمه­مستقل در ایران، رواج بیشتری یافت. حاکمان که نیازمند برقراری روابط مسالمت­آمیز و بهره­برداری از موقعیت­های پیش­رو بودند، در حل معادلات پیچیدة سیاسی از آن استفاده می­کردند. تاکنون دربارة کارکرد ازدواج­های سیاسی در تنظیم روابط حکومت­ها از قرن چهارم تا هفتم قمری پژوهشی منسجم و موضوعی، به­ویژه مبتنی بر تواریخ عمومی، انجام نشده است. یافته­ها نشان می­دهد برخی از خلفای عباسی، حکومت های نیمه­مستقل آل ­بویه، غزنویان، سلجوقیان، قراخانیان و برخی از حکومت­های محلی بیشترین بهره­برداری را از آن داشته­اند. حکومت­ها معمولاً برای حفظ موقعیت خود، مقابله با دشمن، تعمیق دوستی، صلح و امنیت، گسترش قلمرو و به ­­ندرت برای تهدید و تحقیر پیوند زناشویی برقرار می­ نمودند. کارکرد عمدة این ازدواج­ها تسهیل، تضمین و تکمیل توافقات بود و گاه تنها راه­حل محسوب می­شد. مقالة حاضر با روش توصیفی و تحلیلی به تبیین مصادیق ازدواج سیاسی در تنظیم روابط حکومت­ها خواهد پرداخت.