فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در دورۀ صفوی، به‌ویژه از عهد شاه عباس اول (1038-996ق/ 1629-1587م) تا سقوط اصفهان در (1135ق / 1722م)، با گسترش تعاملات خارجی ایران، زبان به‌مثابه ابزاری راهبردی در مناسبات دیپلماتیک و سیاسی اهمیت روزافزونی یافت؛ در این بستر، مترجمان تنها نقش مفسران زبانی نداشتند، بلکه به‌عنوان کنشگرانی میان‌فرهنگی در فرایند ارتباطات دیپلماتیک، فرهنگی و حتی ایدئولوژیک میان ایران و غرب ایفای نقش ‌کردند. این پژوهش با رویکرد توصیفی-تحلیلی و برپایۀ منابع کتابخانه‌ای، به‌ویژه سفرنامه‌های اروپایی، درپی آن است که نقش و جایگاه مترجمان را از دورۀ سلطنت شاه عباس اول تا سقوط اصفهان بررسی کند. یافته‌های مقاله نشان می‌دهد که بسیاری از مترجمان فعال در دربار صفوی، اتباع اروپایی مسیحی یا نومسلمانی بودند که با اقامت طولانی‌مدت در ایران به زبان‌های رایج در ایران و آداب‌ورسوم ایرانی مسلط شده بودند. بررسی نمونه‌هایی چون پتروژوزف‌آ روزاریو[1]، ماره[2] و رافائل دومان[3] نشان می‌دهد که این افراد تنها مترجم نبودند، بلکه در جایگاه واسطه‌گرانی آگاه از مسائل مختلف ایران، نقشی کلیدی در انتقال مفاهیم پیچیدۀ سیاسی، تجاری و فرهنگی میان ایران و اروپا ایفا می‌کردند و در عمل، بخشی از فرایند تولید و بازتولید معنا در مناسبات دیپلماتیک صفویان به‌شمار می‌رفتند. [1]. Peter Josef a Rosario [2]. Marais [3]. Raphael Du Mans