جایگاه باورهای تنجیمی در کیهانشناسیِ عجایبنامهنویسان (قرون چهارم تا هشتم هجری)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه تاریخ دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
doi
10.52547/irhj.14.1.143چکیده
عجایبنگاریهای قرون چهارم تا هشتم هجری با هدف کیهاننگاری و نشان دادن عظمت و قدرت خداوند در خلقت موجودات عالم به نگارش درآمدهاند. تلاش برای درک طبیعت و نحوة تعامل با آن در قالب دو گونه کیهانشناسی فلسفی و اسطورهای در عجایب نامهها قابل بازشناسی است. اساس کیهانشناسی اسطورهای بر اعتقاد به وجود نیروهای اسرارآمیز در تدبیر احوال عالم است. شناخت تنجیمی در پیوند تنگاتنگ با اینگونه کیهانشناسی قائل به وجود نیروهای ماورایی در اجرام سماوی است. با عنایت به شواهد متعدد تنجیمی در عجایبنامهها پرسش اصلی این مقاله این است که باورهای تنجیمی در عجایبنامههای این دوران چه تأثیری بر نگرش کیهانشناسی اسطورهای داشتهاند؟ در این تحقیق برای توصیف و تحلیل دادهها از روش تاریخی استفاده شده است. یافتههای تحقیق نشان میدهد میتوان در عجایبنامههای این دوران تأثیر کواکب و سیارات را در شکلدهی به رخدادهای زندگی آدمیان در ذیل ارادة خداوندی و به عنوان نشانهای از قدرت الهی پذیرفت.