اخلاق فضیلت و اینستاگرام: تحلیلی از مسئله شکوفندگی کاربر در تعامل تدریجی با فناوری
نویسندگان
1 استادیار، پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)، تهران، ایران.
doi
10.22091/jptr.2024.11394.3136چکیده
آیا طراحی خوب فناوری برای ارزیابی اخلاقی آن کفایت میکند؟ در این مقاله، در چارچوب نظریۀ اخلاق فضیلت و با چشمانداز نظریِ مطالعات علم و فناوری، به این سؤال پاسخ منفی خواهیم داد. این بحث را طرح خواهیم کرد که تمرکز روی طراحی اخلاقی فناوری، این که مثلاً فناوری تبعیضی را علیه گروهی روا ندارد، حق هیچ گروهی را نقض نکند و پیامدهای پیشبینیپذیر نامطلوبی نداشته باشند، کافی نیست، بلکه باید به این مسئله نیز پرداخت که آیا این فناوری به شکوفایی کاربر کمک میکند یا برعکس، منجر به نهادینه شدن عاداتی میشود که کاربر را از شکوفندگی دور میکند. یک فناوری اخلاقاً خوب طراحیشده ممکن است به تدریج عادات مخربی را تقویت و ویژگیهای والایی را تضعیف کند و در نتیجه دستکم از زاویه دید اخلاق فضیلت، مسیر شکوفندگی فرد را با مشکل مواجه سازد. توجه به این مسئله ما را به نگاه متفاوتی در ارزیابی اخلاقی ارتباط فناوری-کاربر میرساند. به عنوان یک مورد مطالعاتی، روی برخی از ویژگیهای شبکه اجتماعی اینستاگرام متمرکز خواهیم شد. میکوشیم به این پرسش پاسخ دهیم که برخی از ویژگیهای اینستاگرام چه نسبتی با شکوفندگی کاربر پیدا میکنند.