تحلیل ژئوپلیتیک تشیع در خاورمیانه با استفاده از مدل SWOT

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه آزاد اسلامی رشت

2 کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی توریسم

3 دانشجوی دکتری مطالعات جنوب غرب آسیا

doi
چکیده

< p dir="RTL">شیعیان خاورمیانه به دلیل پراکنش جغرافیایی و حضور در مناطقی با ارزش ژئواکونومی بالا، از موقعیت ژئوپلیتیک مناسبی در عرصه‌های سیاسی و اقتصادی منطقه و جهان برخوردارند. از سوی دیگر، بروز تحولاتی مانند پیروزی انقلاب اسلامی ایران، موفقیت‌های حزب‌الله در لبنان، ایفای نقش شیعیان در عراق پس از سقوط صدام، و گسترش موج بیداری اسلامی سبب شده است که ژئوپلیتیک تشیع در بطن تحولات منطقة خاورمیانه قرار بگیرد. در این راستا، درک جایگاه واقعی ژئوپلیتیک تشیع و شناسایی فرصت‌ها و چالش‌های پیش روی آن، امری مهم تلقی می‌گردد. مقالة حاضر با طرح این پرسش که «فرصت‌ها و تنگناهای ژئوپلیتیک تشیع در خاورمیانه کدام‌اند؟» سعی دارد ضمن تبیین جایگاه ژئوپلیتیک تشیع در تحولات سیاسی و امنیتی خاورمیانه، به شناسایی نقاط قوت، ضعف، فرصت‌ها و تهدیدهای پیش روی شیعیان بپردازد. بدین منظور، این مقاله با استفاده از روش توصیفی، تحلیلی و بهره‌گیری از مدل SWOT به ارائة استراتژی و راهبرد مناسب به منظور ارتقای جایگاه ژئوپلیتیک تشیع در منطقة خاورمیانه پرداخته است. تجزیه و تحلیل اطلاعات پیرامون شیعیان خاورمیانه نشان می‌دهد که پیروان این مذهب به دلیل برخورداری از مؤلفه‌های هویتی، پشتوانة فقهی پویا و حضور در مناطقی با ارزش ژئواکونومیک بالا، می‌توانند با ارائة راهبرد تهاجمی و به‌کارگیری سیاست‌های مناسب، در جهت بهبود جایگاه ژئوپلیتیک تشیع در منطقه گام بردارند.