واکنش دولت عثمانی در قبال تأسیس دولت شیعه‌مذهب صفوی در ایران

نویسندگان

1 دکتری تاریخ اسلام دانشگاه اصفهان

2 دانشیار گروه تاریخ دانشگاه اصفهان

doi
چکیده

دولت عثمانی، که همواره مخالف ایجاد دولتی قوی در شرق قلمرو خود بود، با تأسیس دولت صفوی خود را از جنبه‌های گوناگون در خطر دید. عثمانیان که خود را نگهبانان اسلام سنی می‌انگاشتند، می‌دانستند که گرایش‌های مذهبی اتباع عثمانی در آناتولی، تشابهات بسیار نزدیکی با عقاید صفویان دارد. ازاین‌‌رو، با مشاهدة اقبال فراوان قبایل ترکمن آناتولی به خاندان شیخ‌صفی، درصدد برآمدند با استفاده از حربة نزاع‌های مذهبی، زیان‌های ناشی از این اقبال را بگیرند. عثمانیان هنگامی این خطر را بیشتر احساس می‌کردند که خود با حمایت همان نوع از تصوفی که اساس قدرت صفویه بود، به قدرت رسیده بودند. بنابراین، عوامل مؤثر در نحوة برخورد دولت عثمانی با تأسیس دولت شیعه‌مذهب صفوی در ایران را می‌توان در دو زمینة کلی مذهبی و قبیله‌ای بررسی کرد. پژوهش پیش روی با استفاده از روش توصیفی ـ تحلیلی و مطالعات کتابخانه‌ای، درصدد بررسی واکنش دولت عثمانی در قبال تأسیس دولت صفوی، و اقدامات بایزید دوم و سلیم در برخورد با این رویداد و انگیزه‌های آنان تا وقوع جنگ چالدران است.