فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سفرنامه، در حقیقت مجموعه‌ای مکتوب از مشاهدات و گزارش‌های یک مسافر است که مبتنی بر دیدگاه خاص و آرا و عقاید وی از پدیده‌های اجتماعی و اوضاع اقتصادی ـ سیاسی یک جامعه می‌باشد؛ جامعه‌ای که او در مدت زمانی کوتاه شاید فقط به جزئیات آن پرداخته است؛ جزئیاتی که هرچند در نظر مورخان هم‌عصر سفرنامه‌نویس اهمیت چندانی ندارد، برای تاریخ‌نگاران نسل‌های بعدی، به دلیل بازسازی موقعیت‌ها و مواضع سیاسی، اقتصادی و به‌ویژه اجتماعی و فرهنگی گذشته، از جایگاهی برجسته برخوردار است. ازاین‌رو، می‌توان آن بخش از سفرنامه را که به مشاهدات مستقیم سفرنامه‌نویس مربوط است، سفری تاریخی به شمار آورد. جایگاه تشیع و شیعیان، هنوز در این سفرنامه‌ها به‌درستی کاویده نشده است؛ ازاین‌رو، با توجه به این نیاز و اهمیت اطلاعات این سفرنامه‌ها دربارة شیعه، که می‌توان آنها را نخستین پایگاه شیعه‏شناسی غربیان دانست، در این مقاله به کاوش در یک سفرنامه با رویکرد شیعه‌شناختی پرداخته‌ایم. فرهنگ و هنر شیعی، اگرچه امری جدا از فرهنگ و هنر اسلامی نیست، در دوره‌های قدرت سیاسی و فرهنگی شیعیان در ایران، هویت و انگاره‏های معنوی ویژه‏ای داشته است. در این نوشتار، تلاش بر آن است که با تمرکز و تأملی فرصت‌شناختی بر ابعاد مختلف تشیع و شیعیان در سفرنامة بنجامین، صاحب‌نظران به تأمل و ژرف‌نگری بیشتر در این عرصه فرا خوانده شوند.