موسیقی آیینی در دوره صفوی

نویسندگان

1 استاد گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران

2 استاد مدعو دانشگاه بین المللی امام خمینی قزوین. دانشجوی دکترای تاریخ و تمدن ملل اسلامی دانشگاه بین المللی امام خمینی قزوین

doi
10.22034/jsh.2026.514581.1165
چکیده

در عصر صفوی هنرهای مختلفی در جامعه ایران گسترش یافت و هنر موسیقی نیز با وجود آن‌که در برهه‌ای از این حکومت مورد بی‌مهری قرار گرفت، در بسیاری از آیین‌های مختلف درباری و مردمی ایران عصر صفوی به اشکال گوناگون نقشی روشن داشت. این آیین‌ها شامل برخی مراسم حکومتی همچون استقبال و بدرقه، تاج‌گذاری و خلعت دادن، جشن شاطر، فتح شهرها، تولد نوزادان، جشن‌های مردمی همچون عروسی و عزاداری و آیین‌های مذهبی مانند تعزیه و سوگواری ائمه در میان شیعیان و موسیقی آیینی در میان ادیان دیگر همچون مسیحیان بود. نگارنده این پژوهش بر آن است تا با استفاده از منابع کتابخانه‌ای از آن عصر به روش توصیفی- تحلیلی جایگاه موسیقی آیینی و انواع آن در ایران عصر صفوی را بررسی کرده و به این سوال پاسخ دهد که هنر موسیقی چه جایگاه، چه کاربرد و چه انواعی در آیین‌های مختلف ایران آن عصر داشته و چگونه اجرا می‌شده است؟