ارزیابی مطلوبیت زیستگاه ماهی قزل‌آلای خال قرمز (Salmo trutta fario) در رودخانه چالوس با استفاده از مدل خطی تعمیم ‌یافته

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی صومعه سرا، دانشگاه گیلان، صومعه سرا، گیلان، ایران

2 دانشیارگروه محیط زیست ،دانشکده منابع طبیعی صومعه سرا، دانشگاه گیلان، صومعه سرا، گیلان، ایران

3 کارشناس ارشد اداره حفاظت محیط زیست چالوس، ایران

doi
10.22059/jfisheries.2021.317271.1222
چکیده

قزل‌آلای خال قرمز (Salmo trutta fario) یکی از انواع ماهیان آب شیرین می‌باشد که به دلیل صید افراطی، نابودی زیستگاه و تخریب زمین‌‌های خاص برای تخم ریزی در ایران در معرض خطر انقراض قرار دارد. برای پیش‌بینی مطلوبیت زیستگاهی ماهی قزل‌آلای خال قرمز، 3 ایستگاه از بخش‌‌های مختلف رودخانه چالوس (بالا دست، میان دست و پایین دست) در نظر گرفته شد. مجموعه ای از عوامل محیطی (فیزیکو- شیمیایی و ساختاری) در هر ایستگاه (در مجموع 19 متغیر) بطور هم زمان با داده‌‌های مربوط به حضور/عدم حضور ماهی قزل‌آلای خال قرمز (12 نمونه حضور و 24 نمونه عدم حضور) به صورت ماهانه در طول یک سال (1397-1396) نمونه برداری گردید. بر اساس پیش‌بینی نتایج مدل خطی تعمیم یافته، اختلاف معنی داری بین حضور و عدم حضور ماهی قزل‌آلا در ایستگاه‌‌ها با تمام عوامل محیطی مورد مطالعه (پس از حذف عوامل با همبستگی بالا) وجود داشت (01/0p<) . نتایج مدل نشان داد که با افزایش سرعت جریان آب، عمق رودخانه و غلظت اکسیژن محلول (خصوصاً در قسمت‌‌های بالا دست رودخانه) بر روند احتمال حضور ماهی در رودخانه افزوده خواهد شد و بر عکس با افزایش عوامل فیزیکی و ساختاری مثل دمای آب، عرض رودخانه و فاصله از مبدا و همچنین با افزایش غلظت متغیر‌‌های کیفی آب مثل افزایش میزان شوری، مواد مغذی (مثل نیترات و فسفات)، اکسیژن خواهی شیمیایی و مواد جامد معلق بتدریج از احتمال حضور ماهی کاسته می‌شود.