شکل‌شناسی الاهیات اسماعیلیه

نویسندگان

1 استادیار پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی

doi
چکیده

الاهیات ایجابی پیشینه‌ای بس بلند دارد. نخستین خداشناسان، با توصیف خدا به صفاتی چند به شناخت خدا می‌رسیدند. در دوره‌های بعد، الاهیات ایجابی به چالش کشیده شد. برخی توصیف خداوند به صفات انسانی را باور نداشتند؛ و شماری مطلق توصیف را برنتافته، شکل درست الاهیات را سلبی می‌دانستند. در جهان غرب، نشانه‌هایی از پذیرش الاهیات سلبی در سخنان افلاطون و نوافلاطونیان دیده می‌شود. در جهان اسلام نیز هر دو شکل الاهیات، طرف‌داران خاص خود را داشت. بسیاری الاهیات ایجابی را صحیح می‌دانستند و تعدادی الاهیات سلبی را فریاد می‌کردند. اسماعیلیه، از معدود مذاهبی است که صریح و روشن مدافع الاهیات سلبی بودند و به نقد و بررسی الاهیات ایجابی پرداختند.