فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بناهای مذهبی را می‌توان در دو گروه اصلی قرار داد و بررسی کرد. دستة اول گروهی است که در آموزه‌های ادیان مختلف به‌طور صریح به ساخت آنها امر شده است. مساجد در اسلام از این گروه‌اند. دستة دوم بناهایی است که همگام با به وجود آمدن نیازهای جدید و ایجاد تحول در زندگی پیروان، با ویژگی‌های مذهبی طراحی و ساخته شده‌اند. سقانفار‌های مازندران از آن جمله‌اند. گرچه در اولین نگاه به نظر می‌رسد کاربری این بناها تنها برگزاری مراسم است، اما با بررسی تصاویر و  خاستگاه  مضامین آنها در مذهب تشیع آشکار خواهد شد که کارکرد اصلی این بنا، آموزشی است. پژوهش پیش روی در پی بررسی دقیق و مستند ریشه‌های مذهبی تصاویر مزبور است. بدین ترتیب، هدف اصلی این مقاله پاسخ‌گویی به این سؤال اساسی است که نقوش مذهبی بدنة سقانفارها در کدام‌یک از آیات قرآن و احادیث معصومین ریشه دارند. در این مقاله برای بررسی دقیق و تحلیلی داده‌های موجود، به‌طور هم‌زمان، جلوه‌های هنری و مذهبی نقوش بررسی شده‌اند. نتایج تحلیل‌ها نشان می‌دهد که هنرمندان تصویرگر، از طریق نسخه‌های داستانی مصور و نیز کتب تاریخی ـ مذهبی، آگاهی دقیقی از ریشه‌های مذهبی نقوش داشته‌اند و با به‌کارگیری هم‌زمان ویژگی‌های بومی و مذهبی، در مسیر ایدئال‌های مذهب تشیع گام برداشته‌اند.