فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پس از تشدید فعالیت‌های استقلال‌طلبانه در میان هندی‌های مسلمان و غیرمسلمان در نیمه دوم قرن نوزدهم و نیمه نخست قرن بیستم، به رهبری و پیشتازی کنگره ملی هند، شماری از سیاستمداران و دانشمندان مسلمان، از بیم نادیده گرفته شدن حقوق مسلمانان از سوی برخی از گروههای هندو، در دسامبر 1906 حزب اتحادیه مسلمانان سراسر هند مشهور به مسلم‌لیگ را تشکیل دادند. هدف مسلم‌لیگ نیز همچون کنگره ملی هند، کوشش برای آزادی هند و در عین حال احقاق حقوق مسلمانان پس از آزادی بود. اما مسلم‌لیگ به تدریج در موضوع دوم با کنگره اختلاف پیدا کرد و از دهه 1930 براساس نظریه دوملت که مسلمانان و هندوان را متعلق به دو دین و فرهنگ جدا می‌دانست، خواستار تشکیل کشوری مستقل برای مسلمانان شد. این درخواست، موافقت‌ها و مخالفت‌های زیادی را از سوی گروههای گوناگون مسلمان و هندو برانگیخت. یکی از گروههای مسلمان که در ابتدا با احتیاط با این درخواست روبرو شد و از 1940 به مخالفت جدی و سرسختانه با آن پرداخت، شیعیان اعم از امامیه و اسماعیلیه بودند. این مقاله ضمن بررسی نظریه دوملت و ارتباط آن با مسلم‌لیگ، موضع گروههای مختلف شیعه را درباره نظریه دوملت و تشکیل کشور مستقل مسلمان با تأکید بر کنفرانس سیاسی شیعیان سراسر هند، بررسی خواهد کرد.