عتبات و نقش تأثیرگذار و سازندۀ مرجعیت آیت‌اللّه سید ابوالحسن اصفهانی

نویسندگان

1 دانشگاه فرهنگیان

doi
چکیده

عتبات در رهگذر ایام و به‌ویژه در چند دهۀ اول قرن بیستم میلادی شاهد اتفاق‌ها و وقایع بسیاری بود. عراق چندین قرن زیر سیطرۀ خلافت عثمانی و به‌عنوان جزئی از امپراتوری بزرگ اسلامی واقع شده بود؛ اما با شگردهای استعماری غرب و در قرارداد موسوم به سایکس پیکو (1916 م) بخشی از سلطۀ بریتانیا به حساب آمد و شهرهای آن و مهم‌تر از همه عتبات با توجه به تبعات این مسئله به‌شدت مورد تهدید قرار گرفت. مراجع تقلید شیعه که همواره به حفظ حدود و ثغور قلمرو مسلمانان، رهایی از تسلط بیگانگان، وحدت اسلامی و پیشبرد مقاصد معنوی و مادی جامعه توجه داشتند در این دوران سخت با درایت، بردباری و اعتقاد کامل به مبانی مسائل را زیر نظر داشتند و به مدیریت جامعه در ابعاد مختلف پرداختند. مرجعیت مطلق ده‌سالۀ مرحوم سید ابوالحسن مدیسه‌ای اصفهانی (1355 - 1365 ق) در عالم تشیّع به‌ویژه عراق و عتبات از‌جمله نجف نشان از این مسئله دارد؛ به‌طوری که در آثار، اسناد و منابع بدان اشاره شده است. در پژوهش حاضر به فضای کارآمد این دوره با عنوان مرجعیت اصفهانی با توجه به سه موضوع توسعۀ علمی و فرهنگی، خدمات اجتماعی و وحدت اسلامی‌ و مقابله با استعمار و نقش ایشان در این راستا توجه و تا اندازه‌ای تبیین و در پایان، به رسیدگی به امور اجتماعی و حقوق جامعه، اهتمام به وحدت و حفظ استقلال و امنیت عراق و عتبات در این دوره پاسخ داده شده است.