فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سرودهای ملی متن‌هایی منسجم و کم‌حجم‌اند که به صورت فشرده ادراک هویتی یک ملت را در برهه زمانی مشخصی در دوره مدرن بیان می‌کنند؛ سرودهای ملی مختلف ایران نیز بازنماینده یک یا بیش از یک ادراک هویتی‌اند. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی-تحلیلی و با استفاده از روش تحلیل گفتمان این پرسش را بررسی می‌کند که هویت ملی ایرانیان در دورة مدرن در متن سرودهای ملی ایران از دوره قاجار تاکنون چگونه بازنمود یافته است؟ نتایج تحقیق نشان داد که سرودهای ملی ایرانی از قاجار تاکنون دربردارنده چهار نوع هویت یا گفتمان هویتی است؛ آستانه‌ای (دوره قاجار)، سلطنتی (پهلوی)، ارزشی (پس از انقلاب) و زیستی (میهنی) و هر گفتمان هویتی دارای چهار عنصر «ساختاری» است: شکل حکومت (نظام سیاسی)، ایدئولوژی، وطن و مردم، اما هر گفتمان هویتی تنها یک عنصر ذاتی دارد؛ عنصر ذاتی در هویت سلطنتی «شاه»، در هویت میهنی «وطن» و در هویت ارزشی انقلابی «حق یا حقیقت» است. ماهیت مکان (ایران به‌مثابه یک مکان) در هر کدام از این گفتمان‌ها متفاوت است؛ در گفتمان سلطنتی مکان محلی برای حکومت است، در گفتمان میهنی محلی برای زیستن و در گفتمان انقلابی پایگاهی ارزشی برای صدور پیام.