فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تاریخ فرهنگی گفتمانی میان‌رشته‌ای است که برای فهم تاریخ، خوانش فرهنگی متون هنری و ادبی را پیشنهاد می‌دهد؛ بر اساس این رویکرد متون ادبی می‌توانند داده‌هایی از تجربه زیسته مردم و تحولات اجتماعی را ارائه دهند. مسئله پژوهش حاضر آن است که چگونه می‌توان از رهگذر تحلیل مضمونی متون نمایشی، به بازنمایی مفهوم «هویت» در بستر تاریخ فرهنگی پرداخت؟ هدف این پژوهش بررسی نمایشنامةه مزارشریف نوشته محمد عارف است؛ اثری که در آن تقابل میان «انسان» و «جنگ» در افغانستان، از منظری فرهنگی و انسانی واکاوی شده است. روش تحقیق، تحلیل مضمون (نقد تماتیک) با الگوی براون و کلارک است. داده‌ها از دل گفت‌وگوها، کنش‌ها و نمادهای روایی استخراج و کدگذاری شده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که مضمون محوری نمایشنامه «گم‌گشتگی هویت» در بستر جنگ، خیانت، مهاجرت و بیگانگی فرهنگی است. این مضامین در قالب شخصیت‌هایی چون ملامحمد و شکوه به تصویر کشیده شده‌اند. دریافت‌های پژوهش نشان می‌دهد نمایشنامة مزارشریف می‌تواند به‌عنوان متنی نمایشی، در تاریخ‌نگاری فرهنگی افغانستان و ایران مورد استفاده قرار گیرد و مقایسة آن با آثار نویسندگان افغان می‌تواند به واکاوی دقیق‌تری از تحولات هویتی منجر شود