فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

حرم مطهر علوی یکی از قدیمی‌ترین بقعه‌ها در تاریخ اسلام است و علاوه‌بر جلوۀ ملکوتی و نورانیت معنوی ابعاد هنری، فرهنگی و تمدنی والایی نیز دارد. ابعادی‌ که وامدار نگاه بانیان و بازسازی‌کنندگان آن است. این بانیان در‌طول قرن‌ها چکیدۀ هنر، مهارت و فرهنگ خود را در آثارشان در این حرم به ودیعه گذاشته‌اند. یکی از ابعاد پرکاربرد و عمیق این تلاش در کتیبه‌های حرم علوی متبلور است. کتیبه‌های حرم از معدود نقاطی است که به‌عنوان رسانه و انتقال‌دهندۀ پیام سازندگان حرم با زائران ارتباطی مستقیم و تنوع بسیاری‌ نیز دارد. تعداد این کتیبه‌ها بسیار و متن‌های آن ‌بیشتر طولانی یا قسمتی از یک متن طولانی است. محقق در پژوهش حاضر‌ با هدف عمق‌بخشی به شناخت خود به معماری این حرم نورانی و ارائۀ دریچه‌ای جدید به زائران حرم علوی برای استفادۀ بیشتر از این فضای نورانی محتوای تعدادی از این کتیبه‌ها را که متعلق به چهار قرن اخیر است، بر‌اساس رویکرد فرهنگی آفرینندگان آن تحلیل کرده است. این رویکردها عبارت است از، معرفت‌افزایی و ثناگویی، تطبیق مفاهیم قدسی بر امور ملموس و محسوس، تشویق به توسّل، تشویق به پیروی عملی از امام‌علی (ع)، رویکرد تقریبی و کلامی، رویکرد گزارشگری و ثبت خدمات و بانیان. دستاورد این پژوهش توانایی بازشناسی دقیق‌تر از کتیبه‌های حرم علوی، تحلیل بهتری از محتوای آن، شناخت بیشتر از آفرینندگان این کتیبه‌ها و ارائۀ الگویی برای تحلیل محتوای کتیبه‌های سایر حرم‌هاست.