اخلاق و عرفان شیعی و تلفیق آنها از نظر خواجه نصیر‌الدین طوسی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی

doi
چکیده

خواجه نصیرالدین طوسی، یکی از بزرگ‌ترین نظریه‌پردازان اخلاق شیعی، سه پایة مستحکم برای اخلاق پایه‌ریزی نموده که مبانی اخلاق اسلامی را کامل نشان می‌دهد. وی در کتاب اخلاق ناصری، به پی‌روی از ارسطو و ابن مسکویه با عقل و استدلال، پایة فلسفی نظریة خود را استوار ساخته و در کتاب اخلاق محتشمی، مبنای شرعی دیدگاه خود را با استناد به آیات و روایات بنا نموده و در اوصاف الاشراف، مبنای عرفانی آن را پایه‌گزاری کرده و به نظریه‌ای تلفیقی بین اخلاق و عرفان رسیده است که مراتب کمال آن را نشان می‌دهد. این نظریه‌پردازی نشان می‌دهد که یکی از ابعاد شخصیت خواجه جنبة عرفانی بوده و کمال اخلاق را با عرفان میسّر دانسته و اخلاق عرفانی شیعی را به عنوان کامل‌ترین جلوة اخلاق اسلامی نشان داده است که برای تخلّق به اخلاق الهی، از تزکیة نفس و تعالیم نجات‌بخش قرآن کریم و ائمّة اطهار‰ استفاده می‌شود.

کلیدواژه‌ها