ردهشناسی برهمنهشت و جهت فعل در کردی گورانی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی تهران
2 دانشیار گروه زبانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی تهران
doi
10.22059/jolr.2016.57496چکیده
تعریف مقولۀ جهت و توصیف ردهشناختی آن از دو راه امکانپذیر است: یکی در سطح موضوعهای معنایی فعل (نقشهای معنایی) و دیگری در سطح روابط دستوری (نقشهای نحوی). مهمترین مفهوم نظری که به کمک این دو سطحِ بازنمایی تعیین میشود و امکان بازشناسی انواع جهتهای دستوری را به ما میدهد، مفهوم برهمنهشت است. برهمنهشت عبارت است از الگوی نگاشت موضوعهای معنایی بر روی نقشهای نحوی فعل. در پژوهش پیشرو به بررسی انواع برهمنهشت و جهت در گویش کردی گورانی از دیدگاه ردهشناختی و بر پایۀ دستهبندی کولیکف (2011) میپردازیم. یافتههای پژوهش گویای آن است که کردی گورانی دارای برهمنهشتهای مجهول (از نوع مجهول بیکنشگر)، وارونه، جایگشت 3/2، واداری (دارای دو نوع واداری گذرا و واداری ناگذر)، پادمجهول، بازتابی، دوسویه و پادواداری است. از میان این انواع برهمنهشتها، برهمنهشتهای مجهول، واداری و وارونه بر روی فعل تجلی آشکار دارند و از این رو میتوان آنها را «جهت» نامید.